“Mama… wil jij het zeggen?”
Of misschien herken je dit:
Je dochter verstopt zich achter je benen op een verjaardag. Ze zegt niets tegen de juf, durft geen vriendinnetje mee te vragen of kijkt naar de grond als iemand haar iets vraagt.
Thuis kletst ze honderduit, maar buitenshuis lijkt ze bijna te bevriezen.
Veel ouders vragen zich af:
Is mijn kind gewoon verlegen of is er meer aan de hand?
In de meeste gevallen is verlegenheid heel normaal. Sterker nog: veel gevoelige kinderen hebben even tijd nodig om nieuwe mensen, situaties en prikkels te verwerken. Dat betekent niet dat er iets mis is.
Wat is verlegenheid?
Verlegenheid is eigenlijk een natuurlijke reactie op een nieuwe of spannende situatie. Je kind wil wel contact maken, maar voelt zich nog niet veilig genoeg.
Voor veel gevoelige kinderen geldt eerst: “Even kijken…”
Pas daarna: “Nu durf ik.”
Dat is heel anders dan geen contact willen.
Waarom zijn sommige kinderen verlegen?
Verlegenheid kan verschillende oorzaken hebben.
Bijvoorbeeld:
- een gevoelig temperament;
- weinig zelfvertrouwen;
- bang zijn om fouten te maken;
- nieuwe situaties spannend vinden;
- veel prikkels tegelijk ervaren;
- bang zijn voor de mening van anderen.
Juist gevoelige meiden denken vaak eerst heel goed na voordat ze iets doen of zeggen. Ze willen het graag goed doen en leggen de lat soms hoog voor zichzelf.
Verlegen of onzeker?
Deze twee woorden worden vaak door elkaar gebruikt. Een verlegen kind vindt sociale situaties spannend. Een onzeker kind twijfelt vooral aan zichzelf. Vaak versterken deze twee elkaar.
Wanneer een kind denkt: “Straks doe ik iets doms.” zal het minder snel iets durven zeggen.
Daarom is werken aan zelfvertrouwen vaak belangrijker dan alleen oefenen met sociale vaardigheden.
Hoe kun je jouw dochter helpen?
1. Bereid nieuwe situaties voor
Vertel vooraf waar jullie naartoe gaan.
Wie zijn er? Wat gaan jullie doen?
Hoe beter je dochter weet wat ze kan verwachten, hoe veiliger haar zenuwstelsel zich voelt.
2. Geef haar de tijd
Dwing je kind niet direct om iemand een hand te geven of iets te zeggen.
Veel gevoelige kinderen hebben simpelweg wat meer opwarmtijd nodig. Even de kat uit de boom kijken.
En dat is helemaal oké.
3. Ondertitel haar gevoel
Zeg bijvoorbeeld: “Ik zie dat je het spannend vindt. Dat snap ik.”
Door gevoelens te benoemen voelt je dochter zich begrepen.
Daarna kun je afsluiten met een groeicompliment.
Bijvoorbeeld:
“Wat knap dat je toch even bent gaan kijken.”
Lees ook mijn blog over ondertitelen van gevoel en gedrag.
4. Oefen thuis
Zelfvertrouwen groeit door oefenen.
Speel bijvoorbeeld situaties na.
- Iemand begroeten.
- Iets vragen in een winkel.
- Een vriendinnetje uitnodigen.
- Je voorstellen.
Door spelenderwijs te oefenen voelt het buiten minder spannend.
5. Let op je lichaamshouding
Een stevige houding helpt.
Sta rechtop.
Schouders ontspannen.
Kin iets omhoog.
In de Bikkeltraining oefenen we hier veel mee.
Een leuke tip die kinderen vaak fijn vinden:
Vind je oogcontact lastig? Kijk dan naar het plekje tussen de wenkbrauwen van de ander. Zo lijkt het alsof je iemand aankijkt, terwijl het vaak minder spannend voelt.
6. Geef groeicomplimenten
Niet: “Wat ben jij toch verlegen.”
Maar: “Wat knap dat je het toch geprobeerd hebt.”
Zo leert je dochter dat moed belangrijker is dan perfect zijn.
In deze blog leg ik je uit welke complimenten helpen en welke niet.
7. Kijk ook naar jezelf
Kinderen leren ontzettend veel door te kijken naar hun ouders.
Vraag jezelf eens af:
- Vind ik nieuwe situaties zelf spannend?
- Hoe reageer ik als ik iemand niet ken?
- Straal ik rust uit?
Goed voorbeeld doet volgen.
Wanneer is extra hulp fijn?
Iedereen is weleens verlegen.
Pas wanneer verlegenheid ervoor zorgt dat je dochter:
- geen vriendinnetjes durft te maken;
- niet meer durft te antwoorden in de klas;
- feestjes vermijdt;
- veel verdriet of spanning ervaart;
kan het fijn zijn om haar hierbij te begeleiden.
Zelfvertrouwen groeit stap voor stap
Verlegenheid hoeft geen probleem te zijn. Veel gevoelige kinderen groeien hier vanzelf in. Met begrip, geduld en kleine succeservaringen ontdekt jouw dochter steeds meer:
“Ik kan dit.”
En dat is precies waar zelfvertrouwen begint.
Kan de Bikkeltraining helpen?
Blijft jouw dochter zichzelf klein maken of zit haar verlegenheid haar in de weg?
In de Bikkeltraining leren kinderen op een speelse manier steviger in hun schoenen te staan. We oefenen met sociale vaardigheden, zelfvertrouwen, weerbaarheid en helpende gedachten. Kinderen ontdekken dat ze niet stoer hoeven te zijn om een echte Bikkel te zijn.
Juist jezelf durven zijn maakt je sterk.
Twijfel je of coaching of de Bikkeltraining het beste past? Neem gerust contact op. Ik denk graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Is verlegenheid normaal bij kinderen?
Ja. Vooral jonge en gevoelige kinderen hebben vaak tijd nodig om aan nieuwe situaties of mensen te wennen.
Hoe help ik mijn verlegen dochter?
Bereid haar goed voor, geef haar tijd, benoem haar gevoelens en geef groeicomplimenten in plaats van druk om te presteren.
Wanneer is verlegenheid een probleem?
Wanneer je kind er dagelijks last van heeft, sociale situaties gaat vermijden of erg onzeker wordt, kan begeleiding helpend zijn.
Kan de Bikkeltraining helpen bij verlegenheid?
Ja. Kinderen van 4-6 jaar oefenen spelenderwijs met sociale vaardigheden, weerbaarheid en zelfvertrouwen, zodat ze zich zekerder voelen in contact met anderen.
Mijn dochter is ouder dan 6, is coaching passend?
Zeker, als jouw dochter zelf last heeft van haar verlegenheid en hieraan wil werken kan dit in een coachtraject 7-12 jaar of in een coachtraject 12-18 jaar.
Luister je liever dan je leest?
Beluister de podcast van De Meidencoach, speciaal voor ouders van gevoelige meiden.