“Ze roept meteen iets terug.”
“Ze slaat de deur dicht voordat ze heeft nagedacht.”
“Achteraf heeft ze vaak spijt van haar reactie.”
Herkenbaar?
Veel gevoelige meiden reageren vanuit hun emotie. Niet omdat ze vervelend willen doen, maar omdat hun gevoel op zo’n moment sneller is dan hun verstand.
Gelukkig kun je dit oefenen.
Eén van de methodes die ik in mijn praktijk regelmatig gebruik is de STOP-DENK-DOE-methode. Een eenvoudige techniek waarmee kinderen leren eerst even te pauzeren voordat ze reageren.
Waarom reageren sommige kinderen zo impulsief?
Wanneer een kind boos, verdrietig of teleurgesteld is, neemt de emotie het even over.
Het denkende deel van de hersenen krijgt dan minder ruimte.
Daardoor zie je bijvoorbeeld:
- terugpraten
- schreeuwen
- huilen
- iets weggooien
- weglopen
- iemand duwen
- direct “nee!” roepen
Pas achteraf denken kinderen vaak: “Dat had ik eigenlijk anders willen doen.” Dat is heel normaal.
Executieve functies, zoals impulscontrole en emotieregulatie, zijn namelijk nog volop in ontwikkeling.
Wat is de STOP-DENK-DOE-methode?
De naam zegt eigenlijk alles.
Stap 1. STOP
Voel dat je boos, verdrietig of gefrustreerd bent.
Stop even.
Haal diep adem.
Tel eventueel rustig tot vijf.
Stap 2. DENK
Vraag jezelf af:
- Wat gebeurt er eigenlijk?
- Wat voel ik?
- Wat wil ik bereiken?
- Welke reactie helpt mij nu?
Stap 3. DOE
Pas daarna kies je een reactie.
Bijvoorbeeld:
- rustig uitleggen wat je bedoelt
- hulp vragen
- even weglopen
- diep ademhalen
- je grens aangeven
Waarom werkt deze methode zo goed?
Door even letterlijk stil te staan, krijgt het brein de kans om van de emotie weer terug te schakelen naar het denken.
Kinderen leren hierdoor steeds beter:
- emoties herkennen
- impulsen remmen
- problemen oplossen
- passende keuzes maken
Dat zijn belangrijke executieve functies waar ze hun hele leven iets aan hebben.
Een mooi moment uit mijn praktijk
Laatst sprak ik een meisje dat nogal impulsief reageerde als iets anders liep dan ze had verwacht. Tijdens het coachen oefenden we de STOP-DENK-DOE-methode met behulp van het spel STOP-DENK-DOE.
In allerlei herkenbare situaties mocht ze bedenken: “Wat zou een handige reactie zijn?”
Tijdens het spel zat een grappige opdracht verstopt: we moesten van stoel wisselen. Met een grote glimlach kroop ze op mijn bureaustoel en speelde de rest van de sessie mijn rol als coach. Toen haar moeder aansloot, gebeurde er iets bijzonders. Moeder vertelde over situaties thuis waarin haar dochter soms impulsief reageerde. Ik vroeg aan het meisje: “Jij bent nu de coach. Welk STOP-DENK-DOE-advies zou jij aan deze moeder geven?” Tot mijn verrassing gaf ze prachtige adviezen. Ze wist precies welke stappen ze thuis eigenlijk ook zou kunnen gebruiken. Dat was voor mij het bewijs dat ze de methode echt begreep.
Alleen toen we een nieuwe afspraak moesten plannen, hebben we toch maar weer van rol gewisseld. Mijn agenda blijft toch liever in mijn eigen handen. 😉
(Natuurlijk is deze praktijkervaring geanonimiseerd.)
Hoe kun je thuis oefenen?
Je hoeft niet te wachten tot een kind boos wordt.
Juist oefenen wanneer je dochter ontspannen is werkt het beste.
Bijvoorbeeld:
- speel situaties na
- bespreek achteraf een lastig moment
- teken een stopbord
- gebruik een STOP-DENK-DOE-kaartje
- oefen met rollenspellen
Hoe vaker je oefent, hoe sneller je dochter deze stappen automatisch gaat gebruiken.
Tot slot
Kinderen hoeven niet perfect te reageren. Ze mogen boos zijn. Teleurgesteld zijn. Verdrietig zijn.
Het doel is niet om emoties weg te nemen, maar om kinderen te leren dat ze altijd een keuze hebben in hóé ze reageren. En juist dat geeft zelfvertrouwen.
Neem gerust vrijblijvend contact op om te bespreken hoe ik jouw dochter kan helpen.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd werkt STOP-DENK-DOE?
Vanaf ongeveer 7 jaar kunnen kinderen de eerste stappen al leren.
Werkt STOP-DENK-DOE ook bij gevoelige kinderen?
Juist wel. Gevoelige kinderen voelen emoties vaak heel intens. Een korte pauze helpt om weer ruimte te maken voor het denken.
Mijn dochter weet het wel, maar doet het niet.
Dat is heel normaal. Weten is iets anders dan kunnen. Net als fietsen vraagt emotieregulatie veel oefening.
Wanneer is extra hulp helpend?
Wanneer je dochter regelmatig vastloopt door boosheid, impulsiviteit, emoties of moeite heeft om haar gevoelens te reguleren, kan coaching helpen om deze vaardigheden spelenderwijs te oefenen.
Luister je liever dan je leest?
Beluister de podcast van De Meidencoach, speciaal voor ouders van gevoelige meiden.