Over het gaspedaal en de rem van ons zenuwstelsel
“Ze lijkt altijd alert.”
“Zelfs als de drukke dag voorbij is, blijft ze gespannen.”
“Ze kan moeilijk ontspannen en lijkt altijd ‘aan’ te staan.”
Het zijn uitspraken die ik regelmatig hoor in mijn praktijk.
Veel ouders denken dan al snel aan hooggevoeligheid of een druk karakter. Maar vaak speelt er nog iets anders mee: de manier waarop het zenuwstelsel werkt.
“Wanneer je begrijpt hoe het gaspedaal en de rem van ons lichaam samenwerken, begrijp je vaak ook beter waarom jouw dochter reageert zoals ze reageert.”
Het gaspedaal en de rem van ons lichaam
Je kunt het zenuwstelsel vergelijken met een auto. De auto heeft een gaspedaal. En een rem. Allebei zijn belangrijk. Het gaspedaal helpt ons in actie te komen. De rem zorgt ervoor dat we weer kunnen ontspannen. Ons lichaam werkt precies zo. Wanneer we iets spannends meemaken, activeert het zenuwstelsel automatisch het gaspedaal. Je hartslag stijgt. Je spieren spannen zich aan. Je ademhaling versnelt. Je bent alert. Dat is ontzettend handig. Stel dat je plotseling moet uitwijken voor een fietser. Dan wil je niet eerst rustig nadenken. Je lichaam reageert direct.
Maar daarna moet de rem weer zijn werk doen
Na een spannende gebeurtenis hoort het lichaam weer terug te schakelen. Je hartslag daalt. Je spieren ontspannen. Je ademhaling wordt rustiger. Je voelt weer ruimte in je hoofd. Dat is de rem van het zenuwstelsel. Bij veel kinderen gebeurt dat vanzelf. Maar niet bij allemaal.
Waarom sommige kinderen sneller overprikkeld raken
In mijn praktijk zie ik regelmatig meiden waarbij het gaspedaal nét iets gevoeliger staat afgesteld. Dat betekent niet dat er iets mis is. Hun zenuwstelsel reageert simpelweg sneller op alles wat er gebeurt. Een drukke schooldag. Een onverwachte toets. Ruzie met een vriendin. Veel geluiden in de klas. Een verjaardag. Een volle agenda. Al deze situaties vragen iets van het zenuwstelsel.
En als het gaspedaal vaak wordt ingedrukt, maar de rem onvoldoende de kans krijgt om zijn werk te doen, kan een meisje zich overprikkeld gaan voelen.
Dan zie je vaak gedrag zoals…
- een vol hoofd
- sneller huilen
- kort lontje
- piekeren
- moeite met concentreren
- vermoeidheid
- onzekerheid
- emoties die ineens heel groot voelen
Van buiten lijkt het soms alsof een meisje “overdreven” reageert. Maar van binnen is haar zenuwstelsel simpelweg hard aan het werk.
Overprikkeling is niet altijd hoogsensitiviteit
Dat vind ik een belangrijk onderscheid. Een meisje hoeft niet hoogsensitief te zijn om overprikkeld te raken. Ook langdurige stress, faalangst, perfectionisme, veel spanning of een periode waarin er simpelweg veel gebeurt kunnen ervoor zorgen dat het zenuwstelsel gevoeliger reageert op prikkels. Hier vertel ik je meer over de verschillen in gevoeligheid.
“Daarom kijk ik tijdens een coachtraject altijd verder dan alleen het gedrag.
Ik wil begrijpen wat eronder zit. “
Kun je het zenuwstelsel helpen ontspannen?
Ja. Gelukkig wel. Ons zenuwstelsel is verrassend goed trainbaar. Dat begint met leren herkennen wanneer het gaspedaal steeds harder wordt ingedrukt. Hoe voelt spanning eigenlijk in je lichaam? Welke situaties kosten energie? Waar laad je juist van op? En welke manieren helpen jou om weer tot rust te komen? Dat ziet er voor ieder kind anders uit. Voor de één is dat buiten spelen. Voor de ander tekenen. Lezen. Bewegen. Muziek luisteren. Een goede knuffel kan ook helpend zijn. Of gewoon even helemaal niets.
Meer ontspanningsoefeningen zijn te vinden in deze blog die gaat over ‘ontspannen’.
Dat is precies waar we tijdens een coachtraject mee aan de slag gaan
In mijn praktijk help ik meiden niet alleen begrijpen wat ze voelen tijdens een coachtraject. Maar vooral waarom. Ze leren hun eigen signalen herkennen. Ontdekken wat hun energie kost. En welke tools hen helpen om weer terug te schakelen wanneer hun zenuwstelsel overuren maakt. Tegelijkertijd begeleid ik ouders, zodat ook zij beter begrijpen wat er achter het gedrag van hun dochter schuilgaat.
“Want hoe beter je begrijpt hoe het gaspedaal en de rem werken,
hoe beter je kunt aansluiten bij wat jouw dochter nodig heeft.”
Achter gedrag zit altijd een verhaal
Misschien is jouw dochter niet “te gevoelig”. Misschien is ze niet “druk”. Of “lastig”. Misschien probeert haar zenuwstelsel je gewoon iets te vertellen. En juist wanneer we daarnaar leren luisteren, ontstaat er ruimte voor rust, begrip en groei.
Wil je meer weten over prikkelverwerking, emoties en het zenuwstelsel?
Download dan gratis mijn e-book over gevoeligheid en prikkels of plan een vrijblijvende kennismaking. Samen kijken we wat jouw dochter nodig heeft om weer met meer rust en zelfvertrouwen verder te kunnen.