“Niet rennen!”
“Niet schreeuwen!”
“Niet aan zitten!”
Herken je jezelf hierin?
Veel ouders gebruiken dit soort zinnen tientallen keren per dag. Heel logisch. Je wilt bepaald gedrag stoppen. Maar gek genoeg werkt het vaak precies andersom. Je dochter lijkt juist te doen wat je net niet wilde.
Hoe kan dat? Ik leg je graag uit waarom niet ‘niet’ zeggen helpend is.
Ons brein denkt in beelden
Doe eens een klein experiment.
Denk nu vooral NIET aan een grote, sappige hamburger.
Niet aan een warm broodje.
Niet aan gesmolten kaas.
Niet aan de geur.
En zeker niet aan een grote hap.
De kans is groot dat je brein toch direct een hamburger voor zich zag.
Dat komt doordat onze hersenen eerst een beeld maken van waar je het over hebt. Pas daarna verwerken ze het woordje niet.
Bij kinderen werkt dit precies hetzelfde.
Wanneer jij zegt: “Niet rennen!” dan ziet hun brein eerst iemand rennen. Pas daarna komt het woord niet.
En juist jonge kinderen zijn nog volop bezig hun remfunctie te ontwikkelen. Daardoor blijft vooral het beeld hangen.
Vertel wel wat je wilt zien
Daarom werkt positieve aansturing vaak veel beter.
In plaats van:
❌ Niet rennen.
Zeg je:
✅ Loop rustig.
In plaats van:
❌ Niet schreeuwen.
Zeg je:
✅ Praat maar zachtjes.
In plaats van:
❌ Niet gooien.
Zeg je:
✅ Leg hem maar voorzichtig neer.
Je vertelt je kind letterlijk welk gedrag je graag wilt zien.
Dat maakt het voor haar veel makkelijker.
Duidelijkheid geeft rust
Hetzelfde zie je terug bij regels. Een voorbeeld uit mijn praktijk en uit het dagelijks leven.
Veel ouders zeggen: “Niet stiekem snoepen.” Maar wat blijft hangen? Snoepen.
En bovendien wordt het ineens ook nog spannend, omdat het verboden is.
Vaak werkt een duidelijke afspraak veel beter.
Bijvoorbeeld:
“De snoeppot is vandaag gevuld. Als hij leeg is, vullen we hem volgende week vrijdag weer.”
Je kind weet precies waar het aan toe is. En eet ze de pot in één dag leeg? Dan is dat meteen een leerervaring. Ze ontdekt zelf dat te veel snoep niet prettig voelt en dat op echt op is.
Zo leert ze verantwoordelijkheid nemen, zonder strijd.
Gevoelige kinderen reageren extra sterk
Bij gevoelige kinderen zie ik dit effect vaak nog duidelijker.
Zij zijn gevoelig voor spanning, stemgebruik en de manier waarop iets wordt gezegd.
Wanneer zij voortdurend horen wat allemaal niet mag, kan dat onbedoeld zorgen voor frustratie of onzekerheid.
Positieve, duidelijke taal geeft juist rust.
Ze weten beter wat er van hen verwacht wordt.
En dat voorkomt veel discussie.
Oefenen mag
Niemand praat de hele dag perfect positief.
Ik ook niet.
Het vraagt bewustwording en oefening.
Maar zodra je erop gaat letten, merk je vaak dat kleine veranderingen in je taalgebruik een groot verschil maken in de samenwerking met je kind.
Vraag jezelf eens af:
Wat wil ik eigenlijk dat mijn dochter wel doet?
Maak daar vervolgens je zin van. Dat is vaak veel duidelijker voor haar en een stuk gezelliger voor jullie allebei.
Heb je vragen? Neem gerust even contact op.