Je hebt twee kinderen. Ze groeien op in hetzelfde huis, krijgen dezelfde ouders, dezelfde regels en grotendeels dezelfde kansen. Toch lijken ze soms totaal niet op elkaar.
Waar je ene kind makkelijk meegaat in veranderingen, kan je andere kind volledig van slag raken. Waar de één na een drukke schooldag vrolijk thuiskomt, heeft de ander een vol hoofd en behoefte aan rust. De één stapt zonder nadenken op andere kinderen af, terwijl de ander eerst de kat uit de boom kijkt.
En als één van je kinderen gevoeliger is, kan dat soms best een zoektocht zijn.
Want hoe zorg je ervoor dat je rekening houdt met de behoeften van je gevoelige kind, zonder dat je andere kind het gevoel krijgt dat er voor hem of haar andere regels gelden?
Het antwoord begint misschien wel hiermee:
Je hoeft je kinderen niet hetzelfde te behandelen om ze evenveel te geven.
Kinderen uit hetzelfde gezin kunnen totaal verschillend zijn
Als ouder is het verleidelijk om te denken dat je kinderen ongeveer hetzelfde nodig hebben. Ze groeien immers op binnen hetzelfde gezin.
Maar ieder kind heeft een eigen karakter, temperament en manier van reageren op de wereld.
Het ene kind zoekt makkelijk contact. Het andere heeft tijd nodig om ergens te wennen.
Het ene kind kan prima tegen een drukke verjaardag. Het andere raakt na een paar uur overprikkeld.
Het ene kind verwerkt emoties door erover te praten. Het andere trekt zich juist even terug.
En dat betekent niet dat één van de twee “moeilijker” is.
Ze zijn gewoon verschillend.
Wat als één van je kinderen gevoelig is?
Wanneer je kind gevoelig is voor prikkels, emoties of veranderingen, kan het zijn dat zij andere behoeften heeft dan haar broer of zus.
Misschien heeft ze na schooltijd eerst tijd nodig om bij te komen.
Misschien vindt ze logeerpartijtjes spannend.
Misschien raakt ze sneller overprikkeld door geluid, drukte of sociale situaties.
Of misschien voelt ze emoties heel intens en heeft ze meer tijd nodig om die te verwerken.
Als ouder wil je daar natuurlijk rekening mee houden.
Maar ondertussen kan je andere kind denken:
“Waarom mag zij wel eerder naar boven?”
Of:
“Waarom hoeft zij niet mee?”
Of zelfs:
“Waarom moet ik altijd rekening met haar houden?”
Dat zijn geen gekke gedachten.
Ook het andere kind heeft recht op zijn eigen gevoelens en behoeften.
Gelijkwaardig opvoeden betekent niet hetzelfde opvoeden
Dit is misschien wel één van de belangrijkste dingen om te onthouden wanneer je meerdere kinderen hebt:
Gelijkheid betekent niet dat ieder kind precies hetzelfde krijgt.
Stel dat één kind een bril nodig heeft en het andere niet. Dan geef je ze ook niet allebei een bril omdat het anders niet eerlijk zou zijn.
Je geeft ieder kind wat het nodig heeft.
Dat geldt ook voor emotionele en sensorische behoeften.
Je gevoelige dochter heeft misschien meer rust nodig.
Je andere kind heeft misschien juist meer uitdaging, beweging of sociale contacten nodig.
Dat maakt de één niet belangrijker dan de ander.
Het betekent alleen dat de behoeften verschillend zijn.
Pas op dat gevoeligheid niet het middelpunt van het gezin wordt
Dit is een belangrijke balans.
Het is goed om rekening te houden met je gevoelige kind. Maar het is niet de bedoeling dat het hele gezin zich voortdurend moet aanpassen aan één kind.
Want ook dat kan ingewikkeld worden.
Je andere kind mag ook gewoon muziek hard zetten, met vriendjes spelen, spontaan plannen maken of enthousiast vertellen over een drukke dag.
Je hoeft niet iedere prikkel uit het gezinsleven te halen.
Sterker nog: een gezin mag soms gewoon een beetje rommelig, luidruchtig en chaotisch zijn. 😉
Het gaat er vooral om dat je leert kijken:
Wanneer heeft mijn kind ondersteuning nodig en wanneer kan ze zelf iets leren dragen?
Dat is een belangrijk verschil.
Geef je gevoelige kind niet automatisch een uitzonderingspositie
Soms ontstaat er uit liefde een patroon waarbij een gevoelig kind steeds wordt ontzien.
“Laat maar, anders raakt ze overstuur.”
“Dan hoeft ze niet mee.”
“Zeg dat maar niet tegen haar.”
“Pas maar op, dat vindt ze spannend.”
Hoewel dit goed bedoeld is, kan het onbedoeld de boodschap geven:
“Jij kunt dit niet.”
En dat is natuurlijk niet wat je wilt.
Je wilt je dochter juist leren:
“Ik zie dat dit lastig voor je is. Ik help je. En tegelijkertijd geloof ik dat je steeds meer zelf kunt.”
Dat is iets anders dan alles voor haar oplossen.
Leg aan je kinderen uit waarom je soms iets anders doet
Kinderen begrijpen vaak meer dan we denken.
Je hoeft dus niet uitgebreid uit te leggen wat hoogsensitiviteit of prikkelverwerking precies betekent.
Je kunt het eenvoudig houden.
Bijvoorbeeld:
“Jij kunt heel goed tegen drukte. Je zus heeft daar wat sneller last van. Daarom heeft zij soms even rust nodig.”
Of:
“Jullie hebben allebei iets anders nodig om je goed te voelen. En daar proberen we als gezin rekening mee te houden.”
Zo maak je van verschillen iets normaals.
Niet:
“Je zus is lastig.”
Maar:
“Je zus heeft iets anders nodig.”
En vergeet je andere kind niet
Wanneer één kind veel aandacht vraagt omdat het sneller overprikkeld raakt, kan het andere kind soms ongemerkt op de achtergrond raken.
Niet omdat je minder van hem of haar houdt.
Maar simpelweg omdat de zorgbehoefte anders is.
Juist daarom is het goed om af en toe bewust tijd te maken voor je andere kind.
Een wandeling samen.
Even samen boodschappen doen.
Een spelletje.
Samen ergens iets drinken.
Of gewoon tien minuten op bed kletsen voordat de dag voorbij is.
Het hoeft niet groot te zijn.
Wat telt, is dat je kind ervaart:
“Ik word ook gezien.”
Leer je kinderen rekening met elkaar te houden
Een gezin is geen verzameling losse individuen. Je leeft samen.
Daarom mogen kinderen leren dat hun gedrag invloed heeft op elkaar.
Je gevoelige dochter mag leren dat niet iedereen altijd rekening met haar kan houden.
Maar haar broer of zus mag óók leren dat sommige dingen voor haar echt anders binnenkomen.
Dat vraagt om wederzijds begrip.
Bijvoorbeeld:
“Je hoeft niet stil te zijn omdat je zus gevoelig is. Maar misschien kun je de muziek wat zachter zetten als je ziet dat ze hoofdpijn heeft.”
Of:
“Je zus hoeft niet mee naar boven omdat ze even rust nodig heeft. Jij mag nog lekker beneden spelen.”
Zo leer je kinderen dat verschillen niet betekenen dat één van hen moet winnen.
Geef ieder kind ruimte om zichzelf te zijn
Misschien is dit uiteindelijk wel het mooiste wat je je kinderen kunt meegeven.
Je hoeft ze niet hetzelfde te maken.
Je hoeft je gevoelige dochter niet minder gevoelig te maken.
En je hoeft je andere kind niet gevoeliger te maken.
Je mag ontdekken:
Wie is mijn kind?
Wat heeft mijn kind nodig?
Waar kan ik ondersteunen?
En waar mag ik juist loslaten?
Want jouw kinderen hoeven niet hetzelfde te zijn om een hechte band te hebben.
Sterker nog: juist hun verschillen kunnen ontzettend waardevol zijn.
De één leert misschien van de ander om wat meer stil te staan.
De ander leert misschien juist om wat makkelijker mee te bewegen.
En jij als ouder?
Ook voor jou kan het soms best lastig zijn.
Je kunt het gevoel hebben dat je voortdurend moet schakelen.
Wat vandaag werkt voor het ene kind, werkt morgen misschien helemaal niet.
En soms kun je je schuldig voelen.
Geef ik mijn gevoelige dochter genoeg ruimte?
Doe ik mijn andere kind niet tekort?
Ben ik niet te beschermend?
Moet ik juist meer van haar vragen?
Je hoeft niet iedere dag de perfecte balans te vinden.
Opvoeden is geen exacte wetenschap.
Het is steeds opnieuw kijken, afstemmen en bijstellen.
Niet ieder kind heeft dezelfde aanpak nodig. Maar ieder kind heeft behoefte aan gezien, begrepen en geliefd worden.
En misschien is dát wel de belangrijkste basis.
Tot slot
Heb jij twee kinderen die totaal verschillend zijn? Dan hoef je niet te zoeken naar één opvoedstijl die voor allebei werkt.
Kijk naar je kinderen.
Luister naar wat ze nodig hebben.
Geef je gevoelige kind ruimte wanneer dat nodig is, zonder haar klein te houden.
En blijf ook oog houden voor de behoeften van je andere kind.
Want goed opvoeden betekent niet dat je ieder kind hetzelfde behandelt.
Het betekent dat je ieder kind probeert te geven wat het nodig heeft om zich veilig, gezien en steeds zelfstandiger te voelen.
Heb je vragen of ben je op zoek naar een coachtraject voor jouw gevoelige dochter? Neem gerust vrijblijvend contact op.
Luister je liever dan je leest?
Beluister de podcast van De Meidencoach, speciaal voor ouders van gevoelige meiden.