Is jouw dochter na een schooldag snel boos, verdrietig of overgevoelig? Barst ze thuis ineens uit om iets heel kleins? Of lijkt het alsof haar “emmer” al vol zit voordat de dag eigenlijk voorbij is?

Dan is de kans groot dat ze overprikkeld is.

Voor veel gevoelige kinderen kost een gewone schooldag al ontzettend veel energie. Ze verwerken niet alleen de lessen, maar ook alle geluiden, geuren, gesprekken, emoties en verwachtingen om zich heen (lees hier meer over de werking van het prikkelfilter). Op school houden ze zich vaak nog groot. Maar thuis, waar ze zich veilig voelen, komt alle spanning eruit.

Dat kan zich uiten in boosheid, huilen, druk gedrag of juist volledig terugtrekken.

Gelukkig kun je jouw dochter helpen om weer tot rust te komen.

Wat is overprikkeling?

Overprikkeling ontstaat wanneer de hersenen meer prikkels moeten verwerken dan ze op dat moment aankunnen.

Dat kunnen prikkels zijn vanuit de zintuigen, zoals:

• geluid;
• licht;
• aanraking;
• geuren;
• drukte.

Maar ook gedachten en emoties kunnen voor overprikkeling zorgen. Juist gevoelige kinderen verwerken al deze informatie vaak veel dieper dan anderen. In deze blog vertel ik je daar meer over.

Waarom lijkt mijn dochter thuis ineens zo anders?

Dit hoor ik regelmatig in mijn praktijk. “Op school zeggen ze dat ze zo rustig is, maar thuis ontploft ze.”

Dat is helemaal niet vreemd. Op school vragen kinderen veel van zichzelf. Ze letten goed op, houden rekening met anderen en proberen zich aan te passen. Daardoor blijft het zenuwstelsel lange tijd “aan” staan.

Thuis voelen ze zich veilig genoeg om alle opgebouwde spanning los te laten. Dat is geen onwil. Dat is ontlading.

Ontprikkelen begint met begrijpen

Voordat je oplossingen zoekt, is het belangrijk om eerst te ontdekken:

Waardoor raakt jouw kind eigenlijk overprikkeld?

Bij het ene kind zijn dat harde geluiden. Bij het andere kind zijn het drukke sociale situaties. Of juist veel moeten nadenken, plannen of schakelen.

Wanneer je weet waar de overprikkeling vandaan komt, kun je veel gerichter helpen.

10 praktische tips om je kind te helpen ontprikkelen

1. Ontdek welke prikkels de grootste boosdoener zijn

Kijk eens goed naar de momenten waarop jouw dochter overprikkeld raakt.

Zijn het vooral:

• geluiden?
• drukte?
• kleding?
• fel licht?
• emoties?
• veranderingen?

Hoe beter je dit weet, hoe makkelijker je kunt voorkomen dat haar emmer steeds overloopt.

2. Maak samen een ontprikkelplan

Vraag eens: “Wat helpt jou als je hoofd vol zit?”

Kinderen weten vaak verrassend goed wat werkt. Hang het plan eventueel zichtbaar op.

3. Bouw herstelmomenten in

Overprikkeling voorkomen is vaak makkelijker dan herstellen. Na een drukke schooldag hoeft er niet direct weer van alles. Plan bewust rustmomenten in.

4. Creëer een fijne chillplek

Een rustig hoekje met:

• zachte kussens;
• een dekentje;
• knuffels;
• een boek;
• gedempt licht.

Niet als strafplek. Maar als veilige oplaadplek. Het helpt als je er samen een fijne plek van maakt en jouw kind inspraak heeft hoe deze plek in te richten. En soms kan schermtijd  die chillplek nog eens extra helpend zijn voor nog meer ontspanning. In deze blog leg ik je uit waarom en op welke manier.

5. Laat het lichaam helpen

Sommige kinderen ontspannen juist door te bewegen.

Denk aan:

• wandelen;
• stampen;
• schommelen;
• fietsen;
• rustig springen.

Let goed op wat jouw kind prettig vindt. Niet ieder kind ontspant van dezelfde beweging. In deze blog vertel ik je meer over kinderen die juist prikkels nodig hebben om te kunnen ontspannen.

6. Blaasoefeningen doen wonderen

Tijdens de Bikkeltraining is dit één van de favoriete oefeningen.

Laat je kind:

• bellen blazen;
• met een rietje een watje vooruit blazen;
• schuimbellen maken door wat water met een klein scheutje afwasmiddel in een bakje te doen en met een rietje te blazen. Hele bergen bellen kan je blazen!

Door rustig uit te ademen krijgt het zenuwstelsel het signaal dat het weer veilig is.

7. Tekenen in scheerschuim

Spuit wat scheerschuim op een dienblad. Laat je kind tekenen, vegen en ontdekken. Het is sensorisch, ontspannend en vooral heel leuk. Deze doet het goed bij de jongere kinderen.

8. Maak eindeloze achten

Pak een vel papier. Teken een grote liggende acht. Laat je kind deze steeds opnieuw overtrekken zonder de pen van het papier te halen. Gebruik verschillende kleuren. Deze oefening is één van de favorieten in mijn praktijk bij de oudere meiden in coaching 7-12 jaar en 12-18 jaar.

9. Verminder storende prikkels

Soms zit de oplossing juist in kleine aanpassingen.

Bijvoorbeeld:

• een lang shirt onder een kriebeltrui;
• een zonnebril;
• een noise cancelling koptelefoon (niet te lang achter elkaar);
• een rustig plekje tijdens drukke momenten.

10. Zorg voor voldoende slaap en herstel

Een vermoeid zenuwstelsel raakt sneller overprikkeld. Heeft jouw dochter moeite met slapen?

Sommige kinderen hebben baat bij een verzwaringsdeken, slaaptunnel of een rustige avondroutine.

Niet ieder kind ontprikkelt op dezelfde manier

Wat voor het ene kind werkt, kan een ander kind juist extra prikkelen. Daarom bestaat er geen standaard oplossing.

Het draait om ontdekken wat past bij jouw dochter.

In mijn praktijk gebruik ik hiervoor onder andere een uitgebreid Sensorisch Profiel. Daarmee brengen we de prikkelverwerking per zintuig in kaart. Dat geeft vaak veel herkenning én praktische handvatten voor thuis en op school. Interesse? Stuur gerust een berichtje.

Wanneer is extra begeleiding helpend?

Blijft jouw dochter vaak overprikkeld?  Heeft ze regelmatig driftbuien, slaapproblemen, veel spanning of moeite om tot rust te komen? Dan kan het helpend zijn om samen te onderzoeken wat haar zenuwstelsel nodig heeft.

Tijdens een coachtraject kijken we niet alleen naar de overprikkeling zelf, maar vooral naar de oorzaak. Zo krijgt jouw dochter meer inzicht in zichzelf en leren jullie allebei hoe je haar beter kunt ondersteunen.

Neem gerust vrijblijvend contact op om samen te kijken wat jouw dochter nodig heeft.

Veelgestelde vragen

Hoe herken ik een overprikkeld kind?

Veel voorkomende signalen zijn boosheid, huilen, druk gedrag, terugtrekken, vermoeidheid, hoofdpijn, buikpijn of moeite met concentreren.

Wat helpt het snelst bij overprikkeling?

Rust, voorspelbaarheid en activiteiten die passen bij jouw kind. Denk aan wandelen, rustig blazen, lezen of even alleen zijn. Of knuffelen. Lees hier wat de voordelen zijn van een goede ‘hug’.

Is overprikkeling hetzelfde als hooggevoeligheid?

Nee. Hooggevoelige kinderen raken vaak sneller overprikkeld, maar ook kinderen zonder hooggevoeligheid kunnen overprikkeld raken. In deze blog leg ik je het verschil uit.

Waarom is mijn dochter thuis zo boos?

Veel kinderen houden zich op school groot. Thuis voelen ze zich veilig genoeg om alle opgebouwde spanning los te laten. Lees hier hoe om te gaan met de boze buien van jouw dochter.