“Mama, ze deden ineens allemaal alsof ik er niet was.”
“Ze zeiden dat ik niet mee mocht doen.”
“Iedereen mocht het weten behalve ik.”
Het zijn misschien kleine zinnen, maar voor een meisje kunnen ze enorm veel betekenen.
Want meidenvenijn gaat lang niet altijd over openlijk ruzie maken. Juist de subtiele dingen kunnen veel pijn doen. Een meisje bewust buitensluiten. Fluisteren terwijl zij erbij staat. Een groepje dat ineens ophoudt met praten wanneer ze eraan komt. Een geheim dat aan anderen wordt verteld. Of een vriendin die de ene dag heel lief is en de volgende dag doet alsof je niet bestaat.
Voor een meisje kan het ontzettend verwarrend zijn.
“Wat heb ik dan verkeerd gedaan?”
Wat is meidenvenijn eigenlijk?
Met meidenvenijn bedoelen we vaak de meer indirecte vormen van pesten en buitensluiten die binnen groepen meisjes kunnen voorkomen.
Het kan gaan om:
- buitensluiten;
- negeren;
- roddelen;
- fluisteren of geheimzinnig doen;
- iemand bewust niet uitnodigen;
- vriendinnen tegen elkaar uitspelen;
- dreigen met het verbreken van een vriendschap;
- opmerkingen maken die bedoeld zijn om iemand onzeker te maken;
- iemand eerst erbij betrekken en vervolgens weer buitensluiten.
Soms gebeurt het heel zichtbaar. Maar vaak gebeurt het juist op een manier die voor volwassenen moeilijk te zien is. Er wordt bijvoorbeeld niet geschreeuwd of gevochten. Aan de buitenkant lijkt het alsof er niets gebeurt. Maar ondertussen kan een meisje zich steeds onzekerder gaan voelen.
Lees hier meer waarom meidenruzies zoveel pijn kunnen doen.
Waarom kan meidenvenijn zo ingewikkeld zijn?
Vriendschappen worden voor kinderen steeds belangrijker naarmate ze ouder worden.
Een meisje ontdekt steeds meer:
Wie hoort bij mij?
Bij wie hoor ik?
Vind je mij leuk?
Mag ik erbij horen?
Dat maakt sociale situaties soms behoorlijk uitdagend.
En juist bij meisjes kunnen vriendschappen heel intens worden. Een vriendin kan ontzettend belangrijk voor je zijn. En juist daardoor kan het ook extra pijn doen wanneer diezelfde vriendin je buitensluit, negeert of onzeker maakt.
Meidenvenijn kan daardoor een grote invloed hebben op het zelfbeeld van een meisje.
Niet omdat ieder meisje daar hetzelfde op reageert, maar omdat de mening van leeftijdsgenoten in deze ontwikkelingsfase steeds belangrijker wordt.
De 9-jaarsfase: steeds belangrijker worden van vriendinnen
Rond de negenjaarsfase verandert er op sociaal gebied vaak veel.
Meisjes worden zich steeds bewuster van de groep. Ze gaan meer letten op wie met wie speelt, wie bij wie hoort en wat anderen van hen vinden.
De wereld wordt voor een negenjarige meid steeds groter.
Niet alleen het gezin is belangrijk. Vriendinnen, klasgenoten en de groep krijgen steeds meer betekenis.
Een meisje kan daardoor ineens veel meer bezig zijn met vragen als:
“Hoor ik erbij?”
“Waarom werd zij wel gevraagd?”
“Waarom zit zij naast haar en niet naast mij?”
“Vinden ze mij nog wel leuk?”
Dit betekent niet dat ieder meisje vanaf haar negende verjaardag ineens met meidenvenijn te maken krijgt. Het is geen vast omslagpunt. Maar het is wel een fase waarin sociale verhoudingen en erbij horen steeds belangrijker kunnen worden. En daarmee kan ook de gevoeligheid voor uitsluiting toenemen. Wil je meer weten over deze boeiende ontwikkelingsfase? In deze blog vertel ik je veel meer over de 9-jaarsfase en deel ik tips met je hoe jij jouw dochter kunt helpen in deze fase.
En dan komt de puberteit
In de puberteit wordt de sociale wereld vaak nog ingewikkelder.
Vriendschappen kunnen veranderen. Groepjes kunnen verschuiven. Identiteit wordt belangrijker en jongeren zijn steeds meer bezig met de vraag:
Wie ben ik en hoe zien anderen mij?
Sociale media kunnen daar nog een extra laag aan toevoegen.
Een ruzie die vroeger na schooltijd misschien voorbij was, kan nu online doorgaan. Een niet-uitgenodigd meisje kan foto’s van een feestje voorbij zien komen. Een groepsapp kan zorgen voor een gevoel van erbij horen, maar ook voor uitsluiting.
Een meisje hoeft dus niet eens aanwezig te zijn om te merken dat ze ergens niet bij hoort.
En juist daarom kan meidenvenijn zo’n impact hebben.
In deze blog vertel ik je meer over groepsdruk, welke in de puberteit kan toenemen.
Hoe herken je dat je dochter ergens mee zit?
Niet ieder meisje vertelt thuis meteen wat er gebeurt.
Sommige meiden vertellen uitgebreid wat er is gebeurd.
Andere meiden zeggen:
“Niks.”
“Het gaat prima.”
Of:
“Laat maar.”
Let daarom ook op veranderingen.
Misschien wil je dochter ineens minder graag naar school. Ze trekt zich vaker terug. Ze is verdrietiger of sneller boos. Ze praat negatief over zichzelf. Ze vraagt regelmatig of andere meisjes haar wel aardig vinden.
Of ze wil ineens niet meer naar een verjaardag, sportclub of andere plek waar haar vriendinnen zijn.
Eén signaal hoeft natuurlijk niets te betekenen. Maar als je merkt dat je dochter verandert, is het goed om nieuwsgierig te worden. Niet meteen met oplossingen. Eerst met aandacht en een open houding luisteren naar wat zij met jou wil delen.
Luister zonder meteen op te lossen
Als je dochter vertelt dat ze buitengesloten wordt, is je eerste reactie misschien:
“Dan ga je toch gewoon met andere meisjes spelen?”
Of:
“Trek je er niets van aan.”
Logisch. Je wilt haar helpen.
Maar voor een meisje kan het op zo’n moment juist belangrijk zijn dat iemand eerst begrijpt hoe groot het voor haar voelt.
Je kunt bijvoorbeeld zeggen:
“Dat klinkt echt rot.”
“Ik snap dat je daar verdrietig van wordt.”
“Wil je vertellen wat er precies gebeurde?”
Daarmee los je het probleem nog niet op. Maar je dochter hoeft het probleem op dat moment ook niet meer alleen te dragen en door de juiste passende opmerkingen én vragen te stellen kan je haar een steunend gevoel geven.
Help haar onderscheid maken tussen gedrag en wie zij is
Een meisje kan door meidenvenijn al snel gaan denken:
“Niemand vindt mij leuk.”
“Ik ben stom.”
“Er is iets mis met mij.”
Daar ligt een belangrijke taak voor jou als ouder. Help haar om het gedrag van anderen niet automatisch te vertalen naar haar eigen waarde.
Je kunt bijvoorbeeld zeggen:
“Dat iemand jou buitensluit, betekent niet dat jij niet leuk bent.”
Of:
“Je hoeft niet door iedereen aardig gevonden te worden om waardevol te zijn.”
Dat klinkt misschien eenvoudig. Maar voor een meisje dat midden in zo’n situatie zit, kan het ontzettend belangrijk zijn om dit steeds opnieuw te horen.
Leer haar ook kijken naar gezonde vriendschappen
Meidenvenijn kan ervoor zorgen dat een meisje enorm veel energie gaat steken in één bepaalde vriendin of één groepje.
Ze probeert erbij te horen.
Past zich aan.
Ze denkt voortdurend na over wat ze moet zeggen.
En misschien accepteert ze zelfs gedrag dat helemaal niet prettig voelt, omdat ze bang is haar vriendin kwijt te raken of om te worden buitengesloten.
Help haar daarom ontdekken hoe een fijne vriendschap eruitziet.
Want bij een gezonde vriendschap:
- mag je jezelf zijn.
- je mag een keer met iemand anders spelen zonder dat er direct ruzie ontstaat.
- mag je nee zeggen.
- hoef je niet voortdurend bang te zijn dat de ander boos wordt.
- En je hoeft niet steeds te bewijzen dat je erbij hoort.
Een mooie vraag aan je dochter kan zijn:
“Hoe voelt een goede vriendin voor jou?”
Niet alleen: “Wie is je beste vriendin?”
Maar juist: hoe voelt het contact?
Geef haar woorden voor wat er gebeurt
Sommige kinderen voelen heel goed dat iets niet klopt, maar kunnen er geen woorden aan geven.
Ze weten alleen:
“Ik vind het niet fijn.”
Daarom kan het helpen om samen woorden te geven aan situaties.
Is iemand gemeen?
Of word je bewust buitengesloten?
Is er een misverstand?
Of gebeurt dit vaker?
Is dit een eenmalige ruzie?
Of is er sprake van een patroon?
Door samen te onderzoeken wat er gebeurt, leert je dochter steeds beter herkennen wat wel en niet goed voelt.
Leer haar voor zichzelf opkomen
Voor jezelf opkomen betekent niet dat je de grootste mond moet hebben.
Je kunt ook rustig grenzen aangeven.
Bijvoorbeeld:
“Ik vind het niet leuk als je zo tegen me praat.”
“Ik wil wel meedoen.”
“Als je boos op me bent, kun je dat gewoon zeggen.”
Of:
“Dan speel ik nu wel even met iemand anders.”
Dat kan ontzettend moeilijk zijn wanneer je bang bent om je vriendin kwijt te raken. Zeker voor een gevoelig meisje. Daarom hoeft ze dit niet meteen perfect te kunnen. Het is iets wat je samen kunt oefenen.
En soms heeft ze jou nodig om in te grijpen
Niet ieder probleem hoeft een meisje zelf op te lossen. Dat is een belangrijke boodschap.
Wanneer je dochter structureel wordt buitengesloten, gepest, bedreigd of steeds verder in een ongezonde groepsdynamiek terechtkomt, mag jij als ouder naast haar gaan staan.
Overleg met school wanneer dat nodig is.
Niet om ieder conflict over te nemen, maar om ervoor te zorgen dat je dochter zich veilig kan voelen.
Zelfstandigheid betekent niet dat je alles alleen moet kunnen.
Het betekent ook weten wanneer je hulp mag vragen. Hulp vragen is namelijk geen falen, zeker niet als het om ingewikkeld meidenvenijn gaat.
Wat kun jij thuis nog meer doen?
Misschien wel het belangrijkste: zorg ervoor dat thuis een plek is waar je dochter niet hoeft te presteren. Waar ze niet hoeft te bewijzen dat ze leuk, stoer, grappig of populair is. Waar ze gewoon zichzelf mag zijn.
Investeer in de relatie en weet wat haar liefdestaal is zodat je op de juiste manier haar liefdestank kunt vullen.
Want een stevig zelfbeeld ontstaat niet alleen door gesprekken over zelfvertrouwen.
Het groeit ook uit duizenden kleine momenten waarop een kind ervaart:
“Ik ben goed zoals ik ben.”
Je kunt meidenvenijn niet altijd voorkomen
Hoe graag je dat als ouder ook zou willen. Je kunt niet voorkomen dat iemand ooit iets onaardigs tegen je dochter zegt. Je kunt niet bepalen welke kinderen haar aardig vinden. En je kunt ook niet alle sociale pijn bij haar weghouden, hoe graag ons ouderhart dat ook zou willen.
Maar je kunt haar wel iets meegeven wat misschien nog veel belangrijker is:
weten wie ze zelf is.
Weten wat prettig voelt in een vriendschap.
Grenzen leren herkennen.
Durven aangeven wat ze niet fijn vindt.
Weten dat ze niet afhankelijk is van één vriendin of één groepje.
En vooral:
weten dat ze altijd bij jou terechtkan.
Meidenvenijn is niet zomaar “gedoe tussen meisjes”
Voor volwassenen kan een ruzietje tussen kinderen soms klein lijken. Maar voor een meisje kan haar sociale wereld op dat moment ontzettend groot voelen. Daarom begint helpen niet bij het oplossen van het probleem.
Het begint bij zien wat er gebeurt.
Luisteren.
Erkennen.
Samen onderzoeken.
En vervolgens kijken wat je dochter nodig heeft.
Rond de negenjaarsfase kan de behoefte om erbij te horen steeds sterker worden. In de puberteit worden vriendschappen en sociale acceptatie vaak nog belangrijker. Juist daarom is het waardevol om al vroeg met je dochter te praten over vriendschap, grenzen, groepsdruk en voor zichzelf opkomen.
Niet pas wanneer het misgaat. Maar gewoon tussendoor.
Aan de keukentafel.
Tijdens een wandeling.
In de auto.
Omdat je nooit precies weet wanneer jouw dochter een gesprek nodig heeft. En misschien is dat uiteindelijk wel de mooiste steun die je haar kunt geven: “Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Ik ben er voor je.”
Soms is een beetje extra hulp fijn
Misschien herken je jouw dochter in deze blog. Misschien zie je dat ze worstelt met vriendinnen, snel onzeker wordt of steeds bezig is met de vraag of ze er wel bij hoort.
Je hoeft daar als ouder niet altijd alleen uit te komen.
In coaching bij De Meidencoach kijken we samen naar wat er precies speelt. We onderzoeken bijvoorbeeld hoe je dochter situaties ervaart, waar ze tegenaan loopt en wat haar kan helpen om steviger in haar schoenen te staan.
We oefenen met onderwerpen die in het dagelijks leven belangrijk zijn: grenzen aangeven, voor zichzelf opkomen, omgaan met groepsdruk, emoties herkennen en vertrouwen op haar eigen gevoel.
Niet om ervoor te zorgen dat ze nooit meer wordt buitengesloten of dat er nooit meer iets vervelends gebeurt.
Wel om haar te helpen ontdekken:
“Ik mag mezelf zijn. Ik mag mijn grenzen aangeven. En ik hoef niet door iedereen leuk gevonden te worden.”
Ook als ouder krijg je praktische handvatten om je dochter hierin thuis te ondersteunen.
Lees meer over een coachtraject voor meiden van 7-12 jaar.
Lees meer over een coachtraject voor meiden 12-18 jaar.
Wil je even sparren om te onderzoeken of coaching passend is voor jouw dochter? Neem gerust contact met mij op. Ik denk graag met je mee.
Veelgestelde vragen over meidenvenijn
Wat is meidenvenijn precies?
Meidenvenijn is een verzamelnaam voor indirecte vormen van buitensluiten en pesten, zoals roddelen, negeren, fluisteren, groepjesvorming of iemand bewust niet mee laten doen.
Vanaf welke leeftijd kan meidenvenijn beginnen?
Dit kan al op jonge leeftijd voorkomen. Rond de negenjaarsfase worden vriendschappen en de positie binnen een groep voor veel kinderen belangrijker. In de puberteit kunnen sociale relaties en groepsdynamiek vervolgens nog ingewikkelder worden.
Hoe weet ik of mijn dochter last heeft van meidenvenijn?
Let vooral op veranderingen. Misschien wil ze niet meer naar school, trekt ze zich terug, is ze sneller verdrietig of boos of praat ze negatiever over zichzelf. Vraag rustig wat er speelt, zonder meteen een oplossing te willen bedenken.
Moet ik als ouder meteen ingrijpen?
Niet iedere ruzie vraagt om ingrijpen. Maar wanneer je dochter structureel wordt buitengesloten, gepest of zich onveilig voelt, is het belangrijk om naast haar te gaan staan en zo nodig school erbij te betrekken.
Moet mijn dochter leren om het zelf op te lossen?
Ze mag leren voor zichzelf op te komen, maar ze hoeft het niet alleen te doen. Zelfstandigheid betekent ook weten wanneer je hulp mag vragen.
Hoe kan ik mijn dochter helpen om sterker te worden?
Door naar haar te luisteren, haar gevoelens serieus te nemen en samen te oefenen met grenzen aangeven en voor zichzelf opkomen. Een stevig zelfbeeld groeit bovendien uit kleine dagelijkse ervaringen waarin ze merkt dat ze ertoe doet en zichzelf mag zijn.
Kan coaching helpen bij meidenvenijn?
Ja. Coaching kan helpen wanneer een meisje onzeker is geworden, moeite heeft met grenzen, veel piekert over vriendschappen of niet goed weet hoe ze voor zichzelf kan opkomen. Samen kijken we naar wat zij nodig heeft en welke stappen bij haar passen.
Wil je weten wat coaching voor jouw dochter kan betekenen?
Je kunt altijd vrijblijvend contact opnemen met De Meidencoach om te bespreken waar je dochter tegenaan loopt en of coaching bij haar past.
Luister je liever dan je leest?
Beluister de podcast van De Meidencoach, speciaal voor ouders van gevoelige meiden.