“Ze wil niet meer met me spelen.”
Of:
“Ze zei dat ik niet mee mocht doen.”
Misschien vertelt je dochter het tussen neus en lippen door. Misschien komt ze huilend thuis. Of misschien merk je vooral dat ze stiller is dan anders en dat er thuis ineens van alles mis lijkt te zijn.
Een ruzie met een vriendinnetje kan voor een kind ontzettend groot voelen. Als ouder vraag je je soms af of je dochter niet wat gevoeliger reageert dan nodig is. Het lijkt misschien een klein voorval: een meisje dat niet mee wilde spelen, een boze opmerking, een groepje waar ze even niet bij mocht horen.
Maar voor je kind is een meidenruzie vaak helemaal niet klein.
Vriendschappen worden voor kinderen steeds belangrijker naarmate ze ouder worden. Zeker voormeisjes kan erbij horen, contact maken en weten wat anderen van je vinden een grote rol spelen in hoe je je voelt. Wanneer daar iets misgaat, raakt dat dus niet alleen een gezellig middagje spelen. Het kan raken aan iets veel fundamentelers: hoor ik erbij en vinden anderen mij leuk?
En dat is precies waarom meidenruzies soms zoveel pijn doen.
Vriendschappen zijn belangrijk
Jonge kinderen zijn in hun sociale ontwikkeling nog volop aan het ontdekken hoe vriendschappen werken. In de kleuterklas kan een conflict soms nog relatief snel worden opgelost. Een kwartiertje later wordt er weer samen gespeeld.
Naarmate kinderen ouder worden, veranderen vriendschappen. Een vriendinnetje wordt niet alleen iemand met wie je speelt, maar iemand bij wie je je verhaal kwijt kunt, met wie je geheimen deelt en van wie je graag wilt weten dat zij jou ook leuk vindt.
Er ontstaat meer behoefte aan een eigen plek binnen een groep.
En daarmee wordt de mening van andere kinderen ook belangrijker.
Dat is op zichzelf een heel normale ontwikkeling. Kinderen leren steeds beter rekening te houden met anderen, zich te verplaatsen in een ander en na te denken over hoe ze zelf overkomen. Maar die ontwikkeling heeft ook een keerzijde: de sociale antenne wordt steeds gevoeliger.
Een blik, een opmerking of een appje kan daardoor ineens veel betekenen.
In deze blog vertel ik je nog meer over vriendschappen en waarom ze soms zo ingewikkeld kunnen zijn.
Een meidenruzie gaat niet alleen over die ruzie
Stel dat twee vriendinnen ruzie hebben omdat de één vindt dat de ander iets onaardigs heeft gezegd.
Voor een volwassene kan dat misschien voelen als een conflict dat uitgepraat moet worden. Maar een kind kan ondertussen allerlei andere vragen hebben.
Is ze nog wel mijn vriendin?
Vinden de andere meisjes mij ook stom?
Gaat ze dit aan iedereen vertellen?
Straks wil niemand meer met mij spelen.
En wanneer je dochter daar gevoelig voor is, kan zo’n gebeurtenis nog langer blijven hangen. Ze kan thuis steeds opnieuw vertellen wat er gebeurd is, de situatie in haar hoofd opnieuw afspelen of proberen te begrijpen waarom het andere meisje zo reageerde.
Dat betekent niet dat ze zich aanstelt.
Het betekent dat de situatie voor haar belangrijk is.
Waarom buitensluiten zo hard kan aankomen
Erbij horen is voor kinderen geen onbelangrijk extraatje. We zijn als mens gericht op contact en verbinding. Voor een kind is het bovendien belangrijk om te ervaren dat ze een plek heeft binnen haar groep.
Daarom kan buitensluiten ontzettend pijnlijk zijn.
Niet mee mogen doen tijdens het buitenspelen. Een groepje dat ineens zonder jou verdergaat. Twee meisjes die samen iets afspreken en jou niet vragen. Een vriendinnetje dat zegt dat ze vandaag liever met iemand anders speelt.
Soms gebeurt zoiets zonder dat er bewust een kind buitengesloten wordt. Kinderen kiezen soms gewoon voor een ander spel of willen even met iemand anders spelen.
Maar voor het kind dat achterblijft, kan het heel anders voelen.
Zeker wanneer het vaker gebeurt of wanneer je dochter al onzeker is over haar plek in de groep.
Bij gevoelige meiden kan het nog langer doorwerken
Sommige kinderen verwerken sociale gebeurtenissen intensief. Ze merken veel op, denken lang na over wat er is gezegd en voelen stemmingen van anderen snel aan.
Een meisje kan bijvoorbeeld al snel merken dat een vriendinnetje anders reageert dan normaal. Ze ziet misschien een blik die een ander kind helemaal niet heeft opgemerkt. Of ze blijft zich afvragen waarom iemand ineens kortaf deed.
Dat kan ervoor zorgen dat een ruzie of afwijzing nog lang blijft rondzingen in haar hoofd.
Dat betekent niet dat ieder gevoelig meisje sociale problemen heeft. Absoluut niet. Gevoeligheid kan juist ook betekenen dat een kind heel betrokken is, goed kan aanvoelen hoe het met een ander gaat en veel waarde hecht aan vriendschap.
Maar juist omdat die vriendschap zo belangrijk is, kan het pijn doen wanneer er iets misgaat.
“Maar waarom denk je daar nu nog steeds over na?”
Dat is een begrijpelijke vraag.
Toch helpt zo’n opmerking je kind meestal niet verder.
Als een kind ergens nog mee zit, is het niet nodig om haar zo snel mogelijk uit dat gevoel te praten. Eerst mag er ruimte zijn voor de teleurstelling.
Je hoeft als ouder ook niet meteen te bepalen wie er gelijk heeft.
Soms is het veel helpender om te luisteren naar wat je dochter vertelt en samen te proberen te begrijpen wat het voor haar zo moeilijk maakt.
Misschien was ze vooral verdrietig omdat ze zich afgewezen voelde. Misschien was ze boos omdat ze het oneerlijk vond. Misschien schaamde ze zich omdat andere kinderen erbij stonden.
Door daar woorden aan te geven, help je haar om haar eigen gevoelens beter te begrijpen.
En dat is iets anders dan meegaan in ieder oordeel dat je kind over de ander heeft.
Je hoeft niet iedere ruzie op te lossen
Dit vind ik voor ouders soms best lastig.
Wanneer je dochter verdrietig thuiskomt, wil je haar beschermen. Je wilt misschien meteen weten wat er precies is gebeurd, wie wat heeft gezegd en waarom die andere kinderen zo doen.
Misschien wil je de juf appen of het andere kind aanspreken.
Soms is dat inderdaad nodig. Wanneer een kind structureel wordt buitengesloten, gepest of zich onveilig voelt, is het belangrijk dat volwassenen ingrijpen.
Maar bij een gewone ruzie of een botsing tussen kinderen hoeft dat niet altijd.
Kinderen moeten ook leren dat vriendschappen soms ingewikkeld zijn. Dat je het met elkaar oneens kunt zijn, boos kunt worden en het daarna weer kunt uitpraten. Dat een vriendschap niet betekent dat je het altijd met elkaar eens bent.
Door niet ieder conflict direct over te nemen, geef je je kind ook de mogelijkheid om sociale vaardigheden te ontwikkelen.
Wat kun je dan wel doen?
Je kunt vooral helpen om samen te onderzoeken wat er gebeurd is.
Niet alleen: “Wat heeft zij gedaan?”, maar ook: wat gebeurde er precies, wat voelde jouw dochter daarbij en wat zou ze de volgende keer kunnen doen?
Misschien heeft ze zelf iets gezegd waar een ander kind verdrietig van werd. Misschien heeft ze geprobeerd erbij te horen door mee te doen met iets wat ze eigenlijk niet wilde. Mis schien durfde ze niet te zeggen dat ze het vervelend vond.
Dat zijn waardevolle momenten om van te leren.
Niet vanuit schuld, maar vanuit nieuwsgierigheid.
Een conflict kan een kind namelijk veel leren over grenzen, rekening houden met anderen, voor zichzelf opkomen en herstellen na een ruzie.
Soms is erkenning belangrijker dan de oplossing
Als ouder hebben we vaak de neiging om naar de oplossing toe te werken.
Hoe kunnen we dit oplossen? Wat moet ze morgen zeggen? Zal ik de moeder van dat meisje bellen? Moet ze excuses aanbieden?
Maar soms heeft een kind eerst iets anders nodig.
Erkenning. (0ndertitelen van gevoel en gedrag kan hierbij een helpende tool zijn. Lees meer hierover in deze blog)
Even merken dat jij begrijpt dat het pijn deed.
Daarna ontstaat er vaak vanzelf meer ruimte om na te denken over wat er nu nodig is.
Dat kan een gesprek met het vriendinnetje zijn. Maar misschien ook even afstand nemen. Of ontdekken dat ze eigenlijk liever met een ander meisje speelt.
Een ruzie hoeft niet altijd te eindigen in precies dezelfde vriendschap als daarvoor.
Ook dat is onderdeel van opgroeien.
Help haar onderscheid maken tussen gevoel en werkelijkheid
Wanneer je dochter zegt:
“Niemand vindt mij leuk.”
dan is het begrijpelijk dat je wilt reageren met:
“Dat is helemaal niet waar!”
Toch kan het helpen om eerst te erkennen dat het zo voelt.
Ze voelt zich op dat moment misschien inderdaad heel alleen.
Daarna kun je samen kijken naar het grotere plaatje. Is werkelijk niemand aardig voor haar? Of heeft ze ruzie met één meisje en voelt daardoor de hele wereld even afgewezen?
Dat onderscheid is belangrijk.
Een gevoel hoeft namelijk niet letterlijk de werkelijkheid te beschrijven om wel echt te zijn.
Je kunt verdrietig zijn en tegelijkertijd geliefd worden.
Je kunt je buitengesloten voelen en andere vriendinnen hebben.
Je kunt ruzie hebben met iemand en nog steeds waardevol zijn voor anderen.
Dat zijn best ingewikkelde dingen om als kind te leren.
En soms hoort een beetje drama er gewoon bij
Niet iedere meidenruzie is een alarmsignaal.
Kinderen kunnen intens reageren en een paar uur later weer samen aan het spelen zijn. Een vriendschap kan de ene dag fantastisch voelen en de volgende dag even ingewikkeld zijn.
Dat hoort voor een deel bij leren omgaan met relaties.
Natuurlijk zijn er grenzen. Structureel buitensluiten, pesten, bedreigen of een kind bewust kleineren zijn geen gewone ruzies die je maar moet laten uitzoeken.
Maar een meningsverschil, een keer niet mee mogen doen of even boos zijn op elkaar hoeft niet meteen groot gemaakt te worden.
Soms is het gewoon een ruzie.
En soms is een ruzie ook weer voorbij.
Voor gevoelige kinderen is herstellen soms belangrijker dan voorkomen
Als je dochter sterk reageert op sociale situaties, kan het verleidelijk zijn om haar zoveel mogelijk voor nieuwe teleurstellingen te beschermen.
Maar daarmee kan ze ook het idee krijgen dat sociale situaties gevaarlijk zijn en dat ze het niet aankan wanneer iets misgaat.
Veel waardevoller is het om haar te helpen ervaren:
“Een ruzie kan pijn doen, maar ik kom er ook weer doorheen.”
Ze hoeft niet iedere afwijzing te voorkomen.
Ze hoeft niet door iedereen aardig gevonden te worden.
Ze hoeft ook niet iedere vriendschap te behouden.
Wat ze wél mag leren, is dat ze zichzelf kan blijven terwijl een ander even boos, teleurgesteld of zelfs afwijzend is.
Dat is een belangrijke vorm van weerbaarheid.
Wat als je dochter steeds ruzie heeft?
Wanneer ruzies steeds terugkomen, is het wel interessant om verder te kijken.
Misschien is er iets in de groep waardoor ze steeds buiten de boot valt. Misschien vindt ze het lastig om haar grenzen aan te geven. Misschien reageert ze heel fel wanneer ze zich afgewezen voelt, waardoor een conflict verder oploopt.
Maar het kan ook zijn dat ze telkens met dezelfde kinderen in situaties terechtkomt waarin de verwachtingen over en weer niet goed aansluiten.
Dan helpt het om niet alleen naar de laatste ruzie te kijken, maar naar het patroon.
Wat gebeurt er meestal vlak vóór de ruzie?
Wat doet je dochter?
Wat doen de andere kinderen?
Waar loopt het vast?
En wat zou een volgende keer kunnen helpen?
Dat soort vragen geven vaak veel meer inzicht dan alleen proberen uit te zoeken wie er gelijk had.
Je dochter hoeft niet met iedereen vriendinnen te zijn
Misschien is dit wel één van de fijnste dingen die je je kind kunt meegeven.
Je hoeft niet door iedereen aardig gevonden te worden.
En jij hoeft ook niet met iedereen bevriend te zijn.
Sommige kinderen passen goed bij elkaar en andere kinderen veel minder. Soms groeit een vriendschap vanzelf uit elkaar. Soms ontdek je na een ruzie dat een bepaalde vriendschap eigenlijk helemaal niet zo fijn voor je was.
Dat kan verdrietig zijn.
Maar het betekent niet dat er iets mis is met jouw kind.
Een kind hoeft niet populair te zijn. Ze heeft vooral behoefte aan een paar relaties waarin ze zichzelf kan zijn en zich veilig en gezien voelt.
Wat kun je als ouder onthouden?
Een ruzie met een vriendinnetje kan voor jouw dochter voelen als een veel groter probleem dan het voor jou lijkt. Dat betekent niet dat je iedere ruzie moet oplossen of dat je ieder verhaal letterlijk moet overnemen.
Je kunt haar serieus nemen zonder het probleem van haar over te nemen.
Je kunt luisteren zonder meteen een oordeel te geven.
Je kunt haar verdriet erkennen zonder te bevestigen dat de ander “slecht” is.
En je kunt haar helpen nadenken over wat zij zelf kan doen, zonder haar verantwoordelijk te maken voor het gedrag van anderen.
Misschien is dat uiteindelijk wel de mooiste vorm van steun die je kunt geven.
Niet door ervoor te zorgen dat je dochter nooit meer ruzie heeft.
Maar door haar te helpen ontdekken dat ze een ruzie kan hebben, verdrietig mag zijn, ervan kan leren en daarna weer verder kan.
Want vriendschappen zijn niet altijd makkelijk.
En juist door daarin te oefenen, leert je dochter ontzettend veel over zichzelf en over andere mensen.
Veelgestelde vragen over meidenruzies
Waarom doet een ruzie met een vriendinnetje zoveel pijn?
Omdat vriendschappen voor kinderen steeds belangrijker worden. Een ruzie kan daardoor niet alleen voelen als een conflict, maar ook als een bedreiging van haar gevoel erbij te horen. Zeker wanneer een kind gevoelig is voor sociale signalen, kan een ruzie lang blijven doorwerken.
Is het normaal dat mijn dochter na een ruzie urenlang blijft piekeren?
Dat kan zeker voorkomen. Sommige kinderen verwerken sociale gebeurtenissen intensief en blijven nadenken over wat er is gezegd of gebeurd. Het helpt om haar gevoelens serieus te nemen en samen onderscheid te maken tussen wat er feitelijk gebeurde en wat ze daar vervolgens over is gaan denken.
Moet ik als ouder ingrijpen bij een ruzie tussen vriendinnen?
Niet altijd. Bij een gewone ruzie kunnen kinderen vaak veel leren door zelf te proberen een oplossing te vinden. Wanneer er sprake is van structureel buitensluiten, pesten, bedreigen of een onveilige situatie, is het natuurlijk wel belangrijk dat volwassenen ingrijpen.
Mijn dochter zegt na een ruzie dat niemand haar leuk vindt. Wat kan ik doen?
Neem vooral het gevoel serieus. Ze kan zich op dat moment echt alleen voelen. Daarna kun je voorzichtig helpen om het beeld weer wat breder te maken. Eén ruzie betekent niet dat niemand haar aardig vindt.
Mijn dochter heeft steeds ruzie met andere meisjes. Waar kan dat aan liggen?
Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Kijk naar het patroon: wat gebeurt er meestal vóór een ruzie, hoe reageert je dochter en hoe reageren anderen daarop? Het kan bijvoorbeeld gaan om moeite met grenzen aangeven, sterk reageren op afwijzing of juist steeds terechtkomen in een bepaalde groepsdynamiek.
Wanneer is een meidenruzie meer dan een gewone ruzie?
Wanneer een kind structureel wordt buitengesloten, gepest, bedreigd of vernederd, is er meer aan de hand dan een incidenteel conflict. Ook wanneer je kind langdurig angstig of ongelukkig is door wat er in de groep gebeurt, is het belangrijk om verder te kijken en zo nodig school of andere volwassenen erbij te betrekken.
Hoe kan ik mijn dochter helpen om weerbaarder te worden?
Weerbaarheid betekent niet dat een kind zich niets meer aantrekt van anderen. Het gaat er juist om dat ze leert haar eigen gevoelens en grenzen serieus te nemen, voor zichzelf op te komen en te ervaren dat ze een conflict of afwijzing kan doorstaan.
Tot slot
Meidenruzies kunnen behoorlijk ingewikkeld zijn. Voor kinderen én voor hun ouders.
Je ziet je dochter verdrietig thuiskomen en zou het liefst willen dat niemand haar ooit pijn doet. Tegelijkertijd weet je dat je niet alle teleurstellingen voor haar kunt wegnemen.
En misschien hoeft dat ook niet.
Een ruzie kan pijn doen en toch normaal zijn. Een vriendschap kan even wankelen en daarna weer sterker worden. En soms eindigt een vriendschap omdat twee kinderen gewoon niet meer zo goed bij elkaar passen.
Het belangrijkste is misschien niet dat je dochter leert om iedere ruzie te voorkomen.
Maar dat ze leert:
Ik mag verdrietig zijn als iemand mij afwijst. Ik mag mijn grenzen aangeven. Ik mag leren van wat er gebeurt. En ik blijf waardevol, ook wanneer een ander even niet voor mij kiest.
Dat is iets wat ze haar hele leven met zich mee kan nemen.
Luister je liever dan je leest?
Beluister de podcast van De Meidencoach, speciaal voor ouders van gevoelige meiden.