“Mama… ik weet het niet…”
Je staat in de rij voor een ijsje. Achter jullie wachten nog tien mensen. De verkoopster vraagt vrolijk:
“Wat mag het zijn?”
En precies op dat moment slaat de twijfel toe.
Vanille of aardbei?
Softijs of een Magnum?
Met chocolade of zonder?
Hoe meer keuzes er zijn, hoe moeilijker het wordt.
Misschien herken je dit bij jouw kind. Niet alleen bij een ijsje, maar ook bij kleding kiezen, een traktatie uitzoeken, een hobby kiezen of zelfs bepalen met wie het wil spelen.
Keuzestress komt veel vaker voor dan je denkt.
Waarom hebben sommige kinderen zoveel moeite met kiezen?
Niet ieder kind vindt kiezen lastig. Maar gevoelige kinderen denken vaak net een stapje verder.
Ze vragen zich bijvoorbeeld af:
- Wat is de beste keuze?
- Straks krijg ik spijt.
- Misschien is het andere toch lekkerder.
- Wat kiezen de anderen?
- Wat als ik verkeerd kies?
Daardoor blijft hun hoofd maar doorgaan. En hoe langer ze nadenken, hoe moeilijker kiezen wordt.
Gevoelige kinderen willen het graag goed doen
Veel gevoelige meiden zijn perfectionistisch. Ze willen graag de juiste keuze maken. Maar die kan natuurlijk lang niet altijd. En juist dat maakt kiezen zo ingewikkeld.
Soms lijkt het alsof een kind koppig is of expres niet kiest. In werkelijkheid raakt het gewoon vast in alle mogelijkheden.
Minder keuzes geeft meer rust
Laatst stond ikzelf met mijn pleegdochter in de rij voor een ijsje. Ze kon onmogelijk kiezen.In plaats van alle smaken opnieuw op te noemen, maakte ik de keuze steeds een beetje kleiner.
Ik vroeg:
“Wil je softijs of een ijsje van de kaart?”
Softijs viel af.
Daarna:
“Wil je fruit of chocolade?”
Ze koos chocolade.
“Witte, melk of pure chocolade?”
Ze koos wit.
En ineens bleef er nog maar één ijsje over.
De Magnum White.
Binnen een paar tellen was de keuze gemaakt.
De verkoopster keek glimlachend toe en vertelde later dat ze deze manier inmiddels zelf ook gebruikte bij twijfelende klanten.
Waarom werkt deze manier zo goed?
Het geheim is simpel.
Je vraagt niet:
“Wat wil je?”
Maar:
“Welke van deze twee past het beste?”
Daardoor hoeft een kind niet uit twintig mogelijkheden te kiezen.
Het hoeft alleen de volgende kleine stap te zetten.
Dat geeft rust.
Zo help je jouw kind thuis
Merk je dat jouw kind vaak last heeft van keuzestress?
Deze tips kunnen helpen.
1. Beperk het aantal keuzes
Geef liever twee of drie opties dan twintig.
Bijvoorbeeld:
“Wil je de blauwe of de groene trui?”
In plaats van:
“Kies maar iets uit je kast.”
2. Geef denktijd
Sommige kinderen hebben even tijd nodig om informatie te verwerken.
Dat is helemaal prima.
3. Oefen met kleine keuzes
Niet iedere keuze hoeft belangrijk te zijn.
Hoe vaker kinderen oefenen met kleine beslissingen, hoe makkelijker grotere keuzes worden.
4. Maak kiezen niet te spannend
Zeg bijvoorbeeld:
“Er is geen goed of fout. Beide keuzes zijn prima.”
Dat haalt veel druk weg.
5. Bespreek achteraf niet steeds of een andere keuze beter was
Kinderen die gevoelig zijn voor perfectionisme gaan dan nóg meer twijfelen bij een volgende keuze.
Wanneer wordt keuzestress een probleem?
Iedereen twijfelt weleens.
Maar wanneer jouw kind:
- regelmatig blokkeert;
- veel piekert over keuzes;
- steeds bevestiging vraagt;
- bang is om fouten te maken;
- of veel stress ervaart bij gewone dagelijkse beslissingen,
dan kan er meer spelen.
Bijvoorbeeld onzekerheid, perfectionisme, hooggevoeligheid of moeite met executieve functies.
Daar is gelukkig goed mee te oefenen.
In mijn praktijk
In mijn coachpraktijk help ik regelmatig kinderen die vastlopen door keuzestress.
Samen onderzoeken we waar de twijfel vandaan komt en oefenen we met manieren om keuzes overzichtelijker te maken.
Zo ontdekken kinderen dat kiezen niet perfect hoeft te zijn.
Een keuze hoeft alleen maar goed genoeg te zijn.
En dat geeft ontzettend veel rust.
Veelgestelde vragen
Waarom heeft mijn kind zoveel moeite met kiezen?
Vaak spelen hoogsenitiviteit, perfectionisme, onzekerheid of een vol hoofd een rol. Het kind wil graag de juiste keuze maken en raakt daardoor juist vast.
Is keuzestress normaal?
Ja. Veel kinderen hebben hier af en toe last van. Pas wanneer het dagelijks veel spanning of frustratie oplevert, is extra ondersteuning zinvol.
Hoe kan ik mijn kind helpen kiezen?
Door minder opties aan te bieden, keuzes overzichtelijk te maken en de druk van “de perfecte keuze” weg te nemen.
Heeft keuzestress iets te maken met executieve functies?
Ja. Beslissingen nemen is een executieve functie. Sommige kinderen hebben daar meer moeite mee dan anderen.
Wanneer is coaching helpend?
Wanneer keuzestress leidt tot veel piekeren, onzekerheid of vastlopen in het dagelijks leven, kan coaching helpen om meer vertrouwen te krijgen in het maken van keuzes.
Neem gerust even een kijkje bij mijn aanbod. De Bikkeltraining (4-6 jaar), coaching 4-7 jaar of coaching voor meiden 12-18 jaar.