eeft jouw dochter een sterk gevoel voor sfeer? Merkt ze kleine veranderingen op die anderen niet zien? Voelt ze emoties van anderen haarfijn aan? Of lijkt haar hoofd nooit helemaal stil te staan?
Misschien herken je bij jouw kind kenmerken van hoogsensitiviteit.
Hoogsensitiviteit is een prachtig talent, maar kan soms ook lastig zijn. Zeker wanneer een kind nog moet leren omgaan met alle prikkels, gevoelens en gedachten die binnenkomen.
In deze blog leg ik uit wat hoogsensitiviteit precies is, welke kenmerken vaak voorkomen bij hoogsensitieve kinderen en hoe je jouw kind kunt ondersteunen.
Hoogsensitiviteit is geen diagnose
Het belangrijkste om te weten: Hoogsensitiviteit is geen stoornis of diagnose.
Het is een aangeboren karaktereigenschap. Ongeveer 15 tot 20% van de mensen is hoogsensitief. Dat betekent dat hun zenuwstelsel gevoeliger reageert op prikkels en dat informatie dieper wordt verwerkt.
Een hoogsensitief kind is dus niet “te gevoelig”. Het kind neemt meer waar en verwerkt meer. Dat kan soms veel zijn, maar het brengt ook prachtige kwaliteiten met zich mee.
Wat is het verschil tussen hooggevoelig en hoogsensitief?
De termen hooggevoelig en hoogsensitief worden vaak door elkaar gebruikt. In de praktijk bedoelen mensen meestal hetzelfde. Wel wordt bij hoogsensitiviteit extra gekeken naar de manier waarop de hersenen prikkels verwerken. In deze blog leg ik je het verschil uit.
Hoogsensitieve kinderen hebben vaak een sterker ontwikkeld prikkelverwerkingssysteem. Ze nemen meer details waar en verwerken informatie diepgaand.
Dat betekent dat ze bijvoorbeeld sterker kunnen reageren op:
- harde geluiden;
- fel licht;
- drukke ruimtes;
- kledinglabels of naden;
- bepaalde geuren of smaken;
- emoties van anderen.
De extra gevoelige voelsprieten van een hoogsensitief kind
Aan kinderen leg ik hoogsensitiviteit vaak uit met het beeld van voelsprieten. Veel hoogsensitieve kinderen hebben als het ware extra lange en extra gevoelige voelsprieten.
Die voelsprieten vangen ontzettend veel op.
Niet alleen prikkels uit de omgeving, maar ook:
- de stemming van anderen;
- spanning in een ruimte;
- veranderingen in gedrag;
- emoties die niet uitgesproken worden.
Een hoogsensitief kind kan bijvoorbeeld binnenkomen en meteen voelen:
“Mama is anders vandaag.”
Of:
“Er hangt een beetje spanning in de klas.”
Dat is een mooie kwaliteit.
Maar het kan ook vermoeiend zijn. Sommige kinderen voelen zich verantwoordelijk voor hoe anderen zich voelen en gaan extra hard hun best doen om het anderen naar de zin te maken.
Hoogsensitieve kinderen denken diep na
Een ander belangrijk kenmerk van hoogsensitiviteit is diepe informatieverwerking. Hoogsensitieve kinderen denken vaak langer en uitgebreider na over gebeurtenissen.
Je herkent dit misschien aan vragen als:
“Waarom doen mensen soms gemeen?”
“Waarom bestaat verdriet?”
“Wat gebeurt er als…?”
Hun hersenen leggen veel verbanden en willen begrijpen hoe dingen werken. Dat is een prachtige eigenschap. Maar het kan er ook voor zorgen dat hun hoofd soms “aan blijft staan”. In deze blog vertel ik je daar meer over.
Een vol hoofd en moeilijk ontspannen
Omdat hoogsensitieve kinderen veel verwerken, kunnen ze moeite hebben met ontspannen.
Sommige kinderen:
- piekeren veel;
- hebben moeite met inslapen;
- dromen intens;
- hebben vaker last van nachtmerries;
- blijven nadenken over gebeurtenissen van de dag.
Het lijkt dan alsof hun hoofd geen uitknop heeft. Juist dan is het belangrijk om kinderen te leren hoe ze kunnen ontprikkelen en hun zenuwstelsel tot rust kunnen brengen. In deze blog deel ik 10 tips om te ontprikkelen.
De mooie kanten van hoogsensitiviteit
Hoogsensitiviteit brengt gelukkig niet alleen uitdagingen met zich mee.
Juist doordat deze kinderen diep verwerken, zien we vaak prachtige eigenschappen zoals:
✨ veel empathie;
✨ creativiteit;
✨ een sterk rechtvaardigheidsgevoel;
✨ oog voor detail;
✨ een groot verantwoordelijkheidsgevoel;
✨ intens kunnen genieten van kleine dingen.
Een hoogsensitief kind kan bijvoorbeeld helemaal opgaan in muziek, natuur, dieren, een mooi verhaal of een bijzondere ervaring.
Waarom hoogsensitieve kinderen vaker last kunnen hebben van faalangst
Veel hoogsensitieve kinderen willen het graag goed doen. Ze voelen verwachtingen snel aan en willen anderen niet teleurstellen. Daardoor kunnen ze de lat hoog leggen voor zichzelf.
Ze denken bijvoorbeeld:
“Ik moet het meteen goed doen.”
“Ik mag geen fouten maken.”
“Iedereen moet tevreden over mij zijn.”
Hierdoor kunnen perfectionisme en faalangst ontstaan.
Niet omdat ze zwak zijn. Maar juist omdat ze veel voelen, veel nadenken en veel verantwoordelijkheid ervaren.
In deze blog vertel ik meer over faalangst en perfectionisme. En hoe jij jouw kind hierin kunt helpen.
Hoe help je een hoogsensitief kind?
Een hoogsensitief kind heeft vooral nodig:
Erkenning
Laat weten:
“Ik snap dat dit veel voor je is.”
Niet:
“Je moet je niet zo druk maken.”
Uitleg over zichzelf
Wanneer kinderen begrijpen waarom ze dingen sterker ervaren, ontstaat vaak veel zelfvertrouwen.
“Mijn voelsprieten staan gewoon wat gevoeliger afgesteld.”
Balans tussen prikkels en herstel
Hoogsensitieve kinderen hebben niet alleen minder prikkels nodig.
Ze hebben vooral een goede balans nodig tussen inspanning en herstel.
Leren omgaan met gevoelens
Gevoelige kinderen mogen leren:
- emoties herkennen;
- grenzen aangeven;
- ontspannen;
- vertrouwen op zichzelf.
Herken jij jouw kind hierin?
Misschien heb jij een dochter met prachtige gevoelige voelsprieten. Een meisje dat veel voelt, diep nadenkt en soms overweldigd raakt door alles wat binnenkomt.
In mijn praktijk help ik gevoelige meiden om zichzelf beter te begrijpen. Niet om minder gevoelig te worden, maar om te leren omgaan met deze mooie eigenschap. Want hoogsensitiviteit hoeft geen last te zijn. Het mag juist een kracht worden.
Wil je meer weten over Bikkeltraining? Lees hier meer.
Is jouw dochter 7-12 jaar en loopt ze vast? Dan heb ik een passend coachtraject voor haar. Is jouw dochter 12-18 jaar? Lees hier meer over dit coachtraject.
Veelgestelde vragen
Is hoogsensitiviteit hetzelfde als hooggevoeligheid?
De termen worden vaak hetzelfde gebruikt. Hoogsensitiviteit verwijst vooral naar een aangeboren gevoeligheid in prikkelverwerking en diepe informatieverwerking. Lees hier meer over prikkelverwerking.
Is hoogsensitiviteit een diagnose?
Nee. Hoogsensitiviteit is geen diagnose, maar een karaktereigenschap.
Hoe herken ik een hoogsensitief kind?
Veel voorkomende kenmerken zijn sterke gevoeligheid voor prikkels, diep nadenken, veel emoties voelen, oog voor details en een sterke behoefte aan rust en herstel.
Zijn hoogsensitieve kinderen altijd rustig?
Nee. Ook een hoogsensitief kind kan druk zijn. Sommige kinderen zoeken juist extra prikkels op wanneer ze onderprikkeld zijn. In mijn gratis e-book Prikkels & Gevoeligheid ga ik hier verder op in inclusief waardevolle tips. Deze is hier gratis te downloaden.
Kan hoogsensitiviteit verdwijnen?
Nee, omdat het een aangeboren eigenschap is. Wel kunnen kinderen leren om er beter mee om te gaan.