“Maar ze is toch helemaal niet introvert?”
Een vraag die ik regelmatig hoor wanneer het over hoogsensitiviteit gaat.
En daar zit meteen een hardnekkig misverstand.
Een hoogsensitief kind hoeft helemaal niet stil, teruggetrokken, dromerig of verlegen te zijn. Ze kan juist heel sociaal zijn, graag met anderen afspreken, dol zijn op avontuur en nieuwe dingen willen ontdekken.
En toch kan ze snel overprikkeld raken.
Dat klinkt misschien tegenstrijdig. Maar wanneer je begrijpt dat hoogsensitiviteit slechts één van de eigenschappen van een kind is, wordt het ineens een stuk logischer.
Hoogsensitiviteit is niet hetzelfde als introvert zijn
Hoogsensitiviteit, in wetenschappelijk onderzoek ook wel sensory processing sensitivity genoemd, wordt gezien als een persoonlijkheids- of temperamenteigenschap. Mensen verschillen van nature in de mate waarin ze prikkels uit hun omgeving opmerken en verwerken.
Onderzoek schat dat ongeveer 20 tot 30 procent van de bevolking hoog scoort op deze gevoeligheid. Vergelijkbare verschillen in gevoeligheid zijn bovendien ook bij veel diersoorten gevonden.
Hoogsensitiviteit staat daarbij los van eigenschappen zoals introversie en extraversie. Elaine Aron en collega’s benadrukten al in hun oorspronkelijke onderzoek dat hoogsensitiviteit niet hetzelfde is als introversie.
Je kunt dus heel gevoelig zijn en extravert.
Of heel gevoelig en introvert.
Of ergens daar tussenin.
En juist dat maakt ieder gevoelig kind uniek.
Wil je het verschil leren over hoogsensitiviteit, hooggevoeligheid en gevoelig zijn? Ik heb hier een uitgebreide blog over geschreven waarin ik je dit verschil uitleg.
Een extravert kind krijgt energie van contact
Een extravert kind vindt het vaak fijn om onder de mensen te zijn.
Samen spelen.
Kletsen met vriendinnen.
Een feestje.
Een drukke verjaardag.
Samen sporten.
Nieuwe mensen ontmoeten.
Sociale contacten kunnen haar juist energie geven.
Maar daar kan bij een hoogsensitief kind een interessant spanningsveld ontstaan.
Ze kan energie krijgen van mensen en tegelijkertijd overprikkeld raken door al die mensen.
Dat lijkt tegenstrijdig, maar het kan prima naast elkaar bestaan.
Je dochter kan bijvoorbeeld ontzettend uitkijken naar een kinderfeestje. Ze heeft er zin in, geniet van haar vriendinnen en wil eigenlijk helemaal niet naar huis.
En eenmaal thuis?
Boem.
Ze is boos, huilerig, overprikkeld of totaal uitgeput.
Dan denk je misschien:
“Maar ze vond het toch hartstikke leuk?”
Ja.
Dat kan heel goed.
Plezier en overprikkeling kunnen tegelijk bestaan
Dit vind ik een belangrijke om te begrijpen bij gevoelige kinderen.
Een kind kan ergens heel erg van genieten en er tegelijkertijd veel prikkels door binnenkrijgen.
Een feestje kan leuk zijn.
Maar er zijn ook stemmen, muziek, beweging, aanraking, gesprekken, verwachtingen, emoties en sociale signalen.
Voor een hoogsensitief kind kan dat allemaal diep binnenkomen en uitgebreid verwerkt worden.
Dus nee, het betekent niet dat je dochter voortaan maar alle feestjes moet vermijden.
Het betekent vooral dat je misschien anders naar haar reactie achteraf gaat kijken.
Niet:
“Waarom doe je nu zo moeilijk? Je hebt het toch leuk gehad?”
Maar:
“Je hebt het heel leuk gehad en het was ook heel veel.”
Dat is een wereld van verschil.
En dan heb je ook nog de sensatiezoeker
Alsof het nog niet interessant genoeg is, bestaat er nog een eigenschap die voor een bijzonder spanningsveld kan zorgen: de sensatiezoeker.
Een sensatiezoeker heeft behoefte aan nieuwe ervaringen, uitdaging, spanning en avontuur.
Niet iedere sensatiezoeker is hoogsensitief en niet iedere hoogsensitieve persoon is een sensatiezoeker.
Maar de combinatie kan zeker voorkomen.
En dan krijg je bijvoorbeeld een meisje dat:
- dol is op achtbanen;
- graag nieuwe dingen probeert;
- van snelheid en avontuur houdt;
- snel verveeld raakt van herhaling;
- graag op ontdekking gaat;
- nieuwe mensen interessant vindt;
- en tegelijkertijd behoorlijk gevoelig kan zijn voor prikkels.
Dat kan best een bijzondere combinatie zijn.
“Ik wil het wel!”
Een hoogsensitief kind dat ook graag nieuwe ervaringen opzoekt, kan regelmatig in een soort innerlijk spanningsveld terechtkomen.
Haar hoofd zegt:
“Leuk! Doen!”
Haar lichaam zegt later:
“Help. Dit was wel wel heel veel.”
Ze wil misschien graag mee naar een feestje voor kinderen, maar heeft daarna behoefte aan stilte.
Ze wil op vakantie van alles beleven, maar is na een paar dagen helemaal leeg.
Ze wil dolgraag die spannende attractie in, maar moet daarna even bijkomen.
Ze wil graag met haar vriendinnen afspreken, maar kan na een middag samen ineens prikkelbaar worden.
Dat betekent niet dat ze niet weet wat ze wil.
Ze heeft simpelweg meerdere eigenschappen die tegelijkertijd om aandacht vragen.
De zoektocht naar balans
En misschien is dat wel waar veel gevoelige kinderen uiteindelijk mee moeten leren omgaan.
Niet met de vraag:
“Hoe word ik minder gevoelig?”
Maar:
“Hoe zorg ik ervoor dat verschillende kanten van mij naast elkaar kunnen bestaan?”
Je hoeft als extravert kind niet minder van mensen te gaan houden omdat je gevoelig bent.
Je hoeft als sensatiezoeker niet alle spanning uit je leven te halen omdat je snel overprikkeld raakt.
En je hoeft als introvert kind niet ineens sociaal te worden omdat anderen dat van je verwachten.
Het gaat om balans.
Wanneer geeft iets je energie? Wanneer kost het energie?
Wanneer heb je behoefte aan avontuur? En wanneer is het tijd om weer op te laden?
Misschien is jouw dochter wel allebei
Misschien herken je jouw dochter hier wel in.
Ze kan uren met haar vriendinnen kletsen.
Ze wil graag naar een feestje.
Ze staat vooraan wanneer er iets nieuws gebeurt.
Ze wil graag op vakantie nieuwe dingen ontdekken.
Ze is nieuwsgierig.
Avontuurlijk.
Sociaal.
En toch…
Kan ze ook snel overprikkeld raken.
Heeft ze tijd nodig om indrukken te verwerken.
Kan ze na een drukke dag een vol hoofd hebben.
En heeft ze soms behoefte aan rust terwijl ze eigenlijk nog lang niet klaar is met haar sociale leven.
Dat is geen tegenstrijdigheid.
Het is een combinatie van eigenschappen.
En wanneer je die combinatie beter begrijpt, wordt het gedrag van je kind vaak ineens veel logischer.
Geef haar niet één etiket
Misschien is dat uiteindelijk wel mijn belangrijkste boodschap.
Een kind is zoveel meer dan één eigenschap.
Ze is niet alleen hoogsensitief.
Ze kan daarnaast introvert of extravert zijn. Een echte sensatiezoeker. Creatief. Gedreven. Gevoelig voor emoties van anderen. Dol op avontuur. Perfectionistisch. Grappig. Zorgzaam. Of juist ontzettend eigenwijs. 😉
Al die eigenschappen samen maken haar tot wie ze is.
Daarom vind ik het zo belangrijk om niet alleen te kijken naar:
“Mijn dochter is hoogsensitief.”
Maar vooral:
“Wie is mijn dochter eigenlijk?”
Wat geeft haar energie?
Waar wordt ze blij van?
Waar loopt haar emmertje van vol?
Welke prikkels zoekt ze juist op?
En wanneer heeft ze hulp nodig om weer balans te vinden?
Je kind hoeft niet minder gevoelig te worden
Hoogsensitiviteit is geen probleem dat opgelost moet worden.
Het is een eigenschap die onderdeel is van wie je kind is.
Maar een gevoelig kind kan wel leren om zichzelf beter te begrijpen.
Om eerder te herkennen wanneer haar emmertje voller raakt.
Om te ontdekken welke activiteiten haar helpen om te ontprikkelen.
Om te leren dat ze na een geweldige middag met vriendinnen misschien ook behoefte heeft aan rust.
En om te begrijpen dat ze niet hoeft te kiezen tussen:
“Ik ben sociaal”
of
“Ik ben gevoelig.”
Ze mag allebei zijn.
Want misschien is dat juist de mooiste ontdekking:
Je hoeft niet in één hokje te passen om jezelf goed te leren begrijpen.
Herken jij jouw dochter hierin?
Misschien heb je soms het idee dat je dochter zichzelf tegenspreekt.
Ze wil graag meedoen, maar is daarna uitgeput.
Ze zoekt spanning op, maar raakt ook snel overprikkeld.
Ze geniet enorm van sociale contacten, maar heeft daarna tijd nodig om bij te komen.
Dat is interessante informatie over wat zij nodig heeft.
Bij De Meidencoach kijken we daarom niet alleen naar één eigenschap, maar naar het hele kind. Naar haar gevoeligheid, prikkelverwerking, persoonlijkheid, emoties, gedachten en de omgeving waarin ze opgroeit.
Want hoe beter een meisje zichzelf leert begrijpen, hoe beter ze kan leren omgaan met alles wat bij haar hoort.
Niet minder gevoelig.
Niet minder sociaal.
Niet minder avontuurlijk.
Maar steeds beter weten:
“Dit ben ik. En dit heb ik nodig.” Het prikkel & emotieplan welke ik vaak regelmatig inzet in de coaching 7-12 jaar en 12-18 jaar kan een hele fijne tool zijn om dit in kaart te brengen. Het werk als een soort gebruiksaanwijzing van jezelf en het mooie is…….je kunt hem levenslang opnieuw bijstellen aan jouw behoeften op dat moment.
Wil je meer weten over gevoeligheid en prikkelverwerking? In mijn e-book Prikkels & Gevoeligheid vertel ik je er nog veel meer over. Deze is gratis te downloaden.
Heb je vragen of wil je even sparren of coaching passend is voor jouw dochter? Neem gerust even vrijblijvend contact op.
Luister je liever dan je leest?
Beluister de podcast van De Meidencoach, speciaal voor ouders van gevoelige meiden.