“Ze is zo moe… waarom valt ze dan niet gewoon in slaap?”
Een vraag die ik regelmatig hoor van ouders in mijn praktijk.
Overdag lijkt alles goed te gaan. Maar zodra het bedtijd is, lijkt het alsof het hoofd van hun dochter juist aangaat. Ze stelt ineens allerlei vragen, begint te piekeren, wil nog een knuffel, nog een slokje water of zegt dat ze niet kan slapen.
Voor ouders kan dat frustrerend zijn. Je gunt je kind een goede nachtrust en bent zelf vaak ook toe aan een rustige avond.
Toch is moeite met inslapen bij gevoelige kinderen heel goed te verklaren.
Waarom lukt inslapen juist ’s avonds niet?
Overdag gebeurt er ontzettend veel.
School.
Vriendinnen.
Geluiden.
Geuren.
Opdrachten.
Verwachtingen.
Sociale situaties.
Een gevoelig kind verwerkt al deze indrukken diep. Overdag is daar vaak weinig tijd voor. Pas wanneer het stil wordt en alle afleiding verdwijnt, krijgen de hersenen ruimte om de dag te verwerken.
En juist dan kan het gebeuren dat:
- gedachten blijven rondgaan;
- emoties naar boven komen;
- zorgen groter lijken;
- het lichaam moeilijk ontspant.
Het is dus niet vreemd dat sommige kinderen juist bij bedtijd aangeven dat ze “nog niet moe” zijn, terwijl hun lichaam eigenlijk wel rust nodig heeft.
Een vol hoofd houdt je wakker
Veel gevoelige kinderen herkennen dit:
“Wat als mama morgen een ongeluk krijgt?”
“Heb ik vandaag wel aardig gedaan tegen mijn vriendin?”
“Morgen heb ik gym…”
“Wat als ik niet kan slapen?”
Dat zijn geen gekke gedachten.
Hun brein probeert grip te krijgen op alles wat er die dag is gebeurd en op alles wat misschien nog gaat gebeuren.
Juist daarom zie ik dat kinderen met piekergedachten vaker moeite hebben met inslapen.
Ook leuke dagen kunnen voor onrust zorgen
Dit vinden veel ouders verrassend. Niet alleen spannende gebeurtenissen zorgen voor een onrustige nacht.
Ook een verjaardag.
Een schoolreisje.
Een dagje pretpark.
Of een gezellige vakantie.
Leuke prikkels zijn ook prikkels. En ook die moeten verwerkt worden.
Hoe kun je jouw dochter helpen?
1. Neem haar gevoelens serieus
Zeg niet direct: “Er is toch niets aan de hand?”
Maar probeer eens: “Ik zie dat je hoofd nog druk is. Dat lijkt me vervelend.”
Alleen al het gevoel dat ze begrepen wordt, zorgt vaak voor ontspanning.
Lees meer over ondertitelen van gevoel en gedrag.
2. Bouw de dag rustig af
Een rustig avondritueel helpt de hersenen om langzaam af te schakelen.
Bijvoorbeeld:
- samen een boek lezen;
- rustig kleuren;
- zachte muziek;
- een warme douche;
- even knuffelen.
Voorspelbaarheid geeft veiligheid.
3. Schrijf piekergedachten op
Ligt jouw dochter te piekeren?
Laat haar de gedachten opschrijven of tekenen.
Zo hoeft haar brein ze niet steeds opnieuw vast te houden.
4. Leer ontspanningsoefeningen
Een buikademhaling. Spieren aanspannen en ontspannen. Of rustig voelen hoe je voeten op het matras liggen.
Dat zijn eenvoudige oefeningen waarmee kinderen hun lichaam kunnen helpen ontspannen. Wil je meer weten over praktische ontspanningsoefeningen? Ik heb hier een blog over geschreven, inclusief leuke tips om jouw kind te helpen om weer tot rust te komen.
5. Kijk kritisch naar prikkels
Niet ieder kind ontspant op dezelfde manier.
Sommige kinderen hebben juist behoefte aan:
- stilte;
- een donkere kamer.
Andere kinderen ontspannen juist beter met:
- zachte natuurgeluiden;
- KabbelTV;
- een vertrouwde rustige video.
Niet het scherm zelf bepaalt of iets helpend is, maar de inhoud, de hoeveelheid prikkels en het doel waarvoor het gebruikt wordt. Lees meer over waarom schermtijd soms juist wel goed kan helpen om te ontspannen.
6. Verwacht geen perfect slapen
Iedereen ligt weleens wakker. Ook kinderen.
Hoe meer druk er ontstaat (“Je moet nu slapen”), hoe moeilijker slapen vaak wordt.
Rust en vertrouwen helpen uiteindelijk meer dan strijd.
Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Slaapproblemen horen soms bij een bepaalde fase.
Maar duurt het langer en merk je dat jouw dochter:
- regelmatig piekert;
- overdag erg moe is;
- vaak overprikkeld raakt;
- angstig is;
- of vastloopt op school,
dan kan het helpend zijn om verder te kijken.
Soms ligt de oorzaak namelijk niet bij het slapen zelf, maar bij alles wat daarvoor al gedurende de dag gebeurt.
Tot slot
Een gevoelig kind dat moeilijk in slaap valt, doet dat niet expres. Vaak is het juist een teken dat haar brein nog druk bezig is met het verwerken van alle indrukken van de dag.
Gelukkig kun je haar daarbij helpen. Niet door alle gedachten weg te nemen, maar door veiligheid, rust en vertrouwen te bieden.
Want een ontspannen lichaam en een rustig hoofd vormen samen de beste basis voor een goede nachtrust.
Herken je dit?
Heeft jouw dochter regelmatig moeite met inslapen door een vol hoofd, piekergedachten of overprikkeling?
In mijn praktijk help ik gevoelige meiden én hun ouders om beter te begrijpen waar deze onrust vandaan komt. Samen kijken we welke praktische tools passen bij jouw dochter, zodat zij meer rust ervaart en met meer vertrouwen kan gaan slapen.
Je bent van harte welkom om vrijblijvend contact met mij op te nemen.
Veelgestelde vragen
Waarom kan mijn kind overdag moe zijn en toch moeilijk in slaap vallen?
Een gevoelig kind kan lichamelijk moe zijn, terwijl de hersenen nog volop bezig zijn met het verwerken van alle indrukken van de dag. Daardoor duurt inslapen soms langer.
Helpt een scherm voor het slapengaan altijd slecht?
Nee. Dat hangt af van de inhoud, de helderheid, het geluid en het doel. Een rustige natuurvideo of KabbelTV kan sommige gevoelige kinderen juist helpen om te ontprikkelen, terwijl snelle games of drukke video’s vaak juist activerend werken.
Heeft hooggevoeligheid invloed op slapen?
Ja. Gevoelige kinderen verwerken prikkels diep. Daardoor hebben zij soms meer tijd nodig om de dag af te sluiten en tot rust te komen. Wil je meer weten over hooggevoeligheid en prikkelverwerking? Download gratis het e-book Prikkels & Gevoeligheid
Wanneer moet ik hulp zoeken bij slaapproblemen?
Wanneer jouw dochter langdurig slecht slaapt, veel piekert, angstig is of de vermoeidheid invloed heeft op haar dagelijks functioneren, is het verstandig om samen met een professional te kijken wat er achter de slaapproblemen zit. Een belangrijk signaal van slaapgebrek is, is wanneer je opmerkt dat jouw dochter ’s ochtends niet meer uitgerust wakker wordt.